12 juni 2015 van 14:30 tot 16:00

Promotie: Leidt modernisering tot meer sociale mobiliteit?

“Wie voor een dubbeltje geboren is, wordt nooit een kwartje”, luidt een bekend Nederlands spreekwoord. Hiermee wordt bedoeld dat het moeilijk is om te ontsnappen aan de sociale klasse waarin je geboren wordt. Voor Nederland was dit vooral in de pre-industriële periode van toepassing, maar tijdens de industrialisatie is de sociale mobiliteit langzaamaan gestegen. Dat concludeert socioloog Antonie Knigge in zijn proefschrift Sources of Sibling Similarity.  

Sinds de economische crisis van 2008 is de verdeling van welvaart weer een belangrijk thema in het maatschappelijk debat. Econoom Piketty toont dat ongelijkheid in veel westerse maatschappijen terugkeert naar het niveau van eind 19e en begin 20e eeuw. Knigges bevinding dat de sociale mobiliteit is toegenomen, betekent dat het makkelijker is geworden om te stijgen en te dalen op de maatschappelijke ladder, ondanks de trend in ongelijkheid.

Langetermijntrends in sociale mobiliteit waren tot voor kort lastig om te bestuderen, Knigge doet dit op innovatieve wijze. Hij stelt vast in hoeverre de beroepsstatus van broers overeenkomt, een goede manier om gebrek aan sociale mobiliteit te meten. Hij gebruikt hiervoor gedigitaliseerde beroepsinformatie van Nederlandse trouwaktes uit de periode 1812-1922. De Utrechtse socioloog toont aan dat de statusovereenkomst tussen broers in de tweede helft van de 19e eeuw met meer dan tien procent gedaald is, maar nog wel altijd twee keer zo groot is als in de tweede helft van de 20e eeuw.

Vaak wordt verondersteld dat moderniseringsprocessen als industrialisatie en onderwijsexpansie de katalysator zijn van de toegenomen sociale mobiliteit, toch laten de resultaten dit niet overtuigend zien. Om de ontwikkelingen in sociale mobiliteit en de rol van moderniseringsprocessen daarin beter te kunnen verklaren, gebruikt Knigge computersimulaties en bestudeert hij factoren als ongelijkheid, de rol van grootvaders, en de verschillen tussen broers.

 

Begindatum en -tijd
12 juni 2015 14:30
Einddatum en -tijd
12 juni 2015 16:00
Promovendus
Antonie Knigge
Proefschrift
Sources of Sibling Similarity. Status Attainment in the Netherlands during Modernization.
Promotor(es)
Prof. dr. Marco H.D. van LeeuwenProf. dr. Ineke Maas