15 mei 2019 van 12:45 tot 13:45

Promotie Joeri Visser over 'De helende werking van taal: Hoe het leven zich manifesteert in het latere werk van Antonin Artaud'

Antonin Artaud (1896-1948), theatre director, poet, actor, and playwright. Source: Wikimedia
Antonin Artaud (1896-1948), theatre director, poet, actor, and playwright. Source: Wikimedia

Op 15 mei 2019 verdedigt Joeri Visser zijn proefschrift 'De helende werking van taal: Hoe het leven zich manifesteert in het latere werk van Antonin Artaud' in het Academiegebouw.

In zijn onstuimige leven wordt Antonin Artaud (1896-1948) niet alleen gekweld door lichamelijke en geestelijke ziekten, door de wispelturigheid van de avant-garde en de grilligheid van de moderne tijd, maar vooral door de last van de taal. Artaud wordt meer dan negen jaar lang opgenomen in verschillende klinieken en richt zich meer en meer op taal; hij speelt met de taal, kwelt de taal, put de taal uit en probeert door middel van een creatief spel de vitale, intense en onstuimige krachten van het leven, het lichaam en de materie uit te drukken.

religie

Deze krachten omarmt Artaud in een affirmatief en religieus schrijven en zijn volgens hem ‘de ware aard van het kwaad’ waaraan hij zich noodzakelijkerwijs onderwerpt. In dit proefschrift wordt het woord religie niet metaforisch maar letterlijk gelezen. Het woord religie is afgeleid van het Latijnse woord ‘religare’ dat verbinden betekent ofwel van het Latijnse woord ‘relegere’ dat herlezen betekent. In deze benadering zijn Artaud’s teksten doordrenkt van religie, omdat ze opnieuw verbinding proberen te maken met vitale krachten van de materie; met dit lichaam, dit leven en deze wereld. Volgens Gilles Deleuze is de link tussen de moderne mens en de wereld gebroken en moeten we weer geloven in een immanente wereld die vol potentie, mogelijkheden en energie is. Geloven in deze link betekent ook geloven in het lichaam voordat het in een web van woorden werd gevat. Het betekent spelen met de materialiteit van taal (een onmogelijke taal) die uitdrukking geeft aan de onstuimigheid van de materie.

zelf-ontgiftiging of zelf-immunisering

In de conclusie wordt de vraag gesteld op welke manier talige interventies in onze maatschappij bij kunnen dragen aan wat in dit proefschrift behandelingen van zelf-ontgiftiging of zelf-immunisering worden genoemd. Het roept tevens de vraag op hoe een postseculiere religie van taal een rol kan hebben in een maatschappij van immanentie. In het latere werk van Artaud is een interessante politiek van het leven gaande die een relevante brug naar onze huidige tijd kan slaan, omdat het laat zien op welke manier taal een helende werking heeft. Een creatief spel met de taal, zoals zichtbaar is in het latere werk van Artaud, heeft de potentie om de gebroken link tussen de mens en dit lichaam, dit leven en deze wereld te helen. Het is om die reden dat dit latere werk het verdiend om herlezen, herbezien en herwaardeerd te worden.

Begindatum en -tijd
15 mei 2019 12:45
Einddatum en -tijd
15 mei 2019 13:45
Promovendus
Joeri Visser
Proefschrift
De helende werking van taal: Hoe het leven zich manifesteert in het latere werk van Antonin Artaud
Promotor(es)
Prof. dr. R. Braidotti
Co-promotor(es)
Dr. R. Dolphijn