Promotie Jip Lensink: Zingen als thuiskomen. Molukse religieuze liederen in Nederland

Op welke manier ben je verbonden met je geschiedenis, thuisland en gemeenschap? Voor Molukse protestanten in Nederland is zingen het antwoord. In haar proefschrift ‘Singing in Motion: Hymn Texts and Belonging among the Moluccan Protestant Community in the Netherlands’ onderzoekt Jip Lensink de rol van religieuze liedteksten bij de identiteitsvorming van deze gemeenschap. Op donderdag 28 mei verdedigt ze haar onderzoek.

Zingen verbindt

Op basis van veldwerk, interviews, historische analyse en een enquête laat Lensink zien dat het zingen van een gedeeld repertoire een diep gevoel van Molukse verbondenheid vormt en oproept – ondanks de afstand tot de Molukken, de koloniale geschiedenis en kerkelijke en generationele verschillen. 

Aan de hand van de Molukse liederen betoogt Lensink dat religieuze teksten niet alleen over betekenis en begrip gaan: het zijn levende en lichamelijke praktijken en ervaringen. Zingen is bewegen, herinneren, verlangen, strijden, thuiskomen, rouwen en weer verdergaan.

Reizende liederen

De liederen reizen met de gemeenschap mee: van KNIL-barakken in voormalig Nederlands-Indië naar kampen en woonwijken in Nederland. Ze klinken bij belijdenissen en begrafenissen, met blaasorkest of tifa-trommels, in het Maleis of Nederlands. Elke stem voegt iets toe aan een dynamisch verhaal dat verder gaat dan officiële geschiedenisboeken. 

Hiermee laat Lensink zien dat religieuze liedteksten een vernieuwende en dekoloniale blik bieden op geschiedenis en identiteit. Haar proefschrift omvat rijke beschrijvingen van de migratiegeschiedenis, het Molukse protestantse landschap, componeer-, zang- en muziekpraktijken, liturgie, en religieuze politiek. 

Verandering is verbinding

Lensink toont aan dat juist verandering de verbondenheid in stand houdt. Traditionele en evangelische Molukse kerken verschillen sterk van elkaar, net als tweede- en derdegeneratiegemeenschappen. Toch blijven Molukse religieuze liederen een krachtige manier om samen identiteit te vormen en te beleven, niet alleen ondanks, maar met name vanwege diversiteit en beweging.

Het resultaat is een portret van een gemeenschap die haar identiteit niet bewaart in boeken of musea, maar in stemmen. Zingen is hier geschiedenis, cultuur, geloof, vrijheid en thuis, allemaal tegelijk.

Voorafgaand aan de verdediging houdt Lensink vanaf 14.00 uur een lekenpraatje.