20 oktober 2017 van 16:15 tot 17:15

Promotie Jessica de Jong: Human trafficking for the purpose of organ removal

Het verbod op de handel in menselijke organen en de toenemende vraag naar organen voor transplantatie sindsdien heeft geleid tot een zeer winstgevende ondergrondse transplantatie-industrie. Op deze zwarte markt worden patiënten en donoren uitgebuit door criminele netwerken en actoren die op zeer goed georganiseerde wijze illegale niertransplantaties faciliteren.

Uit de door Jessica de Jong bestudeerde strafrechtelijke onderzoeken in Kosovo, Israël, de Verenigde Staten en Zuid-Afrika blijkt dat ontvangers en donoren van illegale niertransplantaties worden uitgebuit door combinaties van tal van criminele netwerken en actoren die op internationaal niveau hun krachten bundelen. Er wordt misbruik gemaakt van de kwetsbare positie van ontvangers en donoren, die door levensbedreigende ziekte of onafwendbare armoede worden gedreven in hun ‘keuze’ voor veel geld een nier te kopen of voor weinig te verkopen.

Gezien de ‘actieve’ rol van ontvangers en donoren worden hun ervaringen door politie en justitie vaak gezien als milde vormen van misbruik die niet overeenkomen met de stereotypen van mensenhandelslachtoffers. Indien criminele actoren echter zijn overgegaan tot misbruik van een kwetsbare positie, of een ander middel dat is opgenomen in de definitie van mensenhandel, zoals misleiding, is het verlenen van toestemming door ontvangers en donoren irrelevant. De belemmering om uitbuiting te bewijzen zoals door politie en justitie wereldwijd wordt ervaren is eerder een gevolg van het gebrek aan kennis van het misdrijf, naast de internationale reikwijdte van het misdrijf, het beginsel van medische vertrouwelijkheid en het succesvol verhullen van de illegale aard van de transplantaties, dan van het ontbreken van elementen van mensenhandel.

Door de toenemende vraag naar organen heeft het verbod op orgaanhandel de kans op mensenhandel veeleer versterkt en de identificatie van potentiële slachtoffers belemmert. Naast een meer volledige interpretatie van de mensenhandelbepaling pleit Jessica de Jong voor een gerichtere aanpak van de oorzaak van het probleem; de orgaanschaarste. Een aanhoudende hoge vraag naar organen maakt het moeilijk om de zwarte markt aan banden te leggen door middel van repressie, terwijl een vorm van regulering gericht op het stimuleren van orgaandonaties kan leiden tot minder mensenhandelslachtoffers.

Begindatum en -tijd
20 oktober 2017 16:15
Einddatum en -tijd
20 oktober 2017 17:15
Promotor(es)
prof.dr. D. Siegel, prof.dr. C.R.J.J. Rijken