1 november 2018 van 12:45 tot 13:45

Promotie Henk-Jan Hoekjen over Spinoza en het intellect

Baruch Spinoza. Bron: Wikimedia
Baruch Spinoza. Bron: Wikimedia

Op 1 november 2018 verdedigt Henk-Jan Hoekjen (Filosofie) zijn proefschrift 'Pars melior nostri. The Structure of Spinoza's Intellect' waarin hij een beschouwing geeft van de metafysische structuur van Spinoza's Ethica op basis van een grondige analyse van de notie 'intellect'.

Het begrip ‘intellect’ speelt een sleutelrol in Spinoza’s filosofie. In zijn hoofdwerk de Ethica laat Spinoza er geen onduidelijkheid over bestaan: het is het intellect dat kan gelden als pars melior nostri – dat wil zeggen: als ons betere deel – dat de mens in staat stelt om deugdelijk te handelen en op die manier deel te hebben aan Gods absolute en eeuwige zelfkennis. Toch kan er in de Ethica opmerkelijk genoeg geen gedetailleerde omschrijving gevonden worden van het intellect.

ontbreken definitie in 'ethica'

Waar elementaire begrippen als ‘God’, ‘substantie’, ‘attribuut’, ‘modus’, ‘idee’ en ‘deugd’ expliciete definities krijgen op basis waarvan Spinoza in staat is zijn zedenkunde op geometrische wijze uiteen te zetten, kan er in de Ethica (of in Spinoza’s andere werken) geen duidelijke definitie aangetroffen worden van het begrip dat overduidelijk een instrumentele waarde heeft in het bereiken van de hoogste deugd: het intellect.

structuur van Spinoza's intellect blootleggen

In deze studie is getracht deze leemte te vullen. Dit proefschrift beoogt op basis van een serie sleutelpassages uit (vooral) de Ethica de structuur van Spinoza’s intellect bloot te leggen. De hoofdstelling die in dit werk verdedigd wordt, is dat de structuur van het intellect zijn uitdrukking vindt in de structuur van Spinoza’s metafysica. Dat wil zeggen: behalve de reeds genoemde instrumentele functie bij het ‘inloggen’ in God’s oneindige liefde voor zichzelf, moet aan Spinoza’s intellect ook een constructieve functie worden toegekend. Spinoza's complexe metafysica kan begrepen worden als een uitdrukking van de structuur van het menselijke intellect.

Begindatum en -tijd
1 november 2018 12:45
Einddatum en -tijd
1 november 2018 13:45
Promovendus
Henk-Jan Hoekjen
Proefschrift
Pars melior nostri. The Structure of Spinoza's Intellect
Promotor(es)
Prof. dr. P. G. Ziche
Co-promotor(es)
Prof. dr. P .M. L. Steenbakkers
Entree
Gratis entree