30 januari 2020 van 16:15 tot 18:15

Promotie Frederike Groothoff: Tweedetaalverwerving van nieuwkomers in de kleuterleeftijd

Preschool teacher teaching her children about geography. Using globe and asking the questions. Children sitting by the table and listen teacher carefully. Models in this shot are part of real kindergarten group and their teacher.
Kleuterleidster en kinderen die een wereldbol gebruiken © iStockphoto.com/vgajic

Op 30 januari verdedigt Frederike Groothoff MA (Talen, Literatuur en Communicatie) haar proefschrift Tweedetaalverwerving van nieuwkomers in de kleuterleeftijd. Een verkenning van de leeromgeving en pedagogische en didactische praktijken in Nederland in het Academiegebouw.

Taalontwikkeling van nieuwkomers

De leerling-populatie op Nederlandse basisscholen is de laatste jaren sterk aan het veranderen. Leerkrachten mogen steeds meer meertalige leerlingen verwelkomen in hun klas. Wetenschappers over de hele wereld onderzoeken de taalontwikkeling van tweedetaalleerders, maar hun onderzoek richt zich vaak op tweede of derde generatie migrantenleerlingen of leerlingen met een langere blootstelling aan de tweede taal. Het proefschrift van Groothoff onderzoekt specifiek de tweedetaalontwikkeling van nieuwkomers in de kleuterleeftijd in verschillende onderwijssettingen in Nederland. Sommige nieuwkomers in de kleuterleeftijd starten namelijk in een speciale taalvoorziening terwijl anderen meteen naar een reguliere kleuterklas gaan. Groothoff kijkt of deze onderwijsstructuur van invloed is op de tweedetaalontwikkeling van deze leerlingen.

Communicatieve vaardigheden in beeld

Groothoff verzamelde data met behulp van een receptieve woordenschattoets, een verteltaal en klassenobservaties om een completer beeld te creëren van de communicatieve vaardigheden van deze leerlingen. De klassenobservaties zorgden ervoor dat ook de pedagogische praktijk kon worden meegenomen in de analyses.

Efficiëntie

Volgens Groothoff laat haar onderzoek zien dat taalaspecten zich op verschillende manieren ontwikkelen en dat leeftijd en lengte van blootstelling invloed hebben op de tweedetaalontwikkeling. Zij vindt het niet belangrijk om te focussen op de organisatiestructuur, maar om rekening te houden met de werkelijke onderwijspraktijken. Vervolgonderzoek moet ervoor zorgen dat de meest efficiënte onderwijspraktijken beschikbaar komen voor alle nieuwkomers in de kleuterleeftijd, onafhankelijk van de onderwijsstructuur waar ze in starten.

Je kunt op basis van de onderwijsorganisatie niet zeggen of een specifieke taalschool beter is voor een nieuwkomer dan een reguliere school. Niet elke taalschool is met een andere taalschool te vergelijken, net als dat sommige reguliere scholen lijken op taalscholen qua taaldidactiek. Het is daarom belangrijk om echt te kijken naar wat er in de klas gebeurt: wat voor taalgerichte vaardigheden heeft de leerkracht en welke interactie heeft de nieuwkomer in de klas met leerkracht en klasgenoten? In vervolgonderzoek zou hier aandacht aan besteed moeten worden zodat elke leerling, ongeacht welke school een leerkracht treft met kennis op het gebied van onderwijs aan meertalige leerlingen.
Begindatum en -tijd
30 januari 2020 16:15
Einddatum en -tijd
30 januari 2020 18:15
Promovendus
Frederike Groothoff
Proefschrift
Tweedetaalverwerving van nieuwkomers in de kleuterleeftijd. Een verkenning van de leeromgeving en pedagogische en didactische praktijken in Nederland
Promotor(es)
Prof. H.C.J. De Graaff, prof. P.P.M. Leseman
Co-promotor(es)
Dr. E.M.M. Le Pichon-Vorstman