Promotie: Ecosystemen voor duurzaam ondernemerschap

tot

Op vrijdag 14 juni 2024 om 14.15 uur verdedigt Jip Leendertse zijn proefschrift Groenere weides; Ecosystemen voor duurzaam ondernemerschap.

Duurzame startups zijn nieuwe ondernemingen waarin het ontwikkelen van een bedrijf (winst) gecombineerd wordt met het behouden van de sociale (mensen) en natuurlijke (planeet) omgeving.  Zij kunnen een belangrijke rol spelen bij het oplossen van grote, milieu gerelateerde, maatschappelijke uitdagingen omdat ze nieuwe duurzame technologieën en bedrijfsmodellen introduceren.

De duurzame ondernemers hebben, in vergelijking met reguliere startups, echter ook extra uitdagingen bij het oprichten van hun bedrijf en bij het creëren van goede bedrijfsprestaties. De potentie van de startup hangt af van de mate waarin zij deze beperkingen kunnen overwinnen. Jip Leendertse laat in zijn proefschrift zien hoe duurzame startups dit kunnen doen en hoe ze hierin ondersteund kunnen worden.

Een duurzame ondernemend ecosysteem


Leendertse concludeert dat een ondernemend ecosysteem voor duurzame startups bestaat uit generieke elementen, die gelden voor alle startups (zoals bijvoorbeeld gunstige regelgeving voor ondernemers, de beschikbaarheid van vormen van durfinvesteringen, of aanwezigheid van talent in een regio) en uit duurzaamheidsspecificatie elementen. Daarbij kun je denken aan bijvoorbeeld specifieke kennis over duurzaamheid, de aanwezigheid van bestaande organisaties die actief met duurzaamheid bezig zijn en de mate waarin milieuvervuiling belast wordt. Samen vormen zij het duurzame ondernemend ecosysteem.

Uit het onderzoek van Leendertse blijkt dat de kwaliteit van het generieke ondernemende ecosysteem (dus niet de aan duurzaamheid gerelateerde elementen) de belangrijkste factor is in het verklaren van de aanwezigheid van duurzame startups. En: dat deze factoren belangrijker zijn voor duurzame startups dan voor reguliere startups.

Uitdagingen voor duurzame startups


Duurzame startups kennen extra uitdagingen, waardoor ze afhankelijker zijn van hun omgeving. In vergelijking met reguliere startups hebben zij meer financiering nodig. Ze passen vaak niet in bestaande wet- en regelgeving of bij de heersende normen en waarden. Daarnaast moeten ze balanceren van milieu en bedrijfsdoelen. En omdat de markt onvoldoende rekening houdt met de negatieve externaliteiten (zoals vervuiling) die duurzame startups oplossen, is het voor hen moeilijker om betaald te krijgen voor hun producten.

Leendertse laat daarnaast zien dat de aanwezigheid van duurzame startups positief wordt beïnvloed door de aanwezigheid van andere (reguliere) startups, de aanwezigheid van duurzaamheid gerelateerde formele instituties, (zoals het aandeel belastinginkomsten uit milieubelastingen) en in zekere mate door duurzaamheid gerelateerde informele instituties (zoals hoe belangrijk burgers klimaatverandering vinden). Ook op duurzaamheid gerichte actoren als bedrijven, NGO’s, onderzoeksinstituten en universiteiten, en middelen zoals bijvoorbeeld patenten die duurzaamheidsgerelateerde kennis bevatten, spelen een belangrijke rol.

Focus eerst op een sterk generiek ondernemend ecosysteem


Beleidsmakers kunnen de resultaten van dit onderzoek gebruiken bij het ontwikkelen van beleid gericht op het opbouwen van ecosystemen voor duurzaam ondernemerschap in hun regio. Zij kunnen zich inspannen om zowel het generieke ondernemend ecosysteem als de duurzaamheidsspecificatie te verbeteren. Bijvoorbeeld door het verbeteren van de beschikbaarheid van investeringskapitaal, het verbeteren van regelgeving voor algemene bedrijven, of het via regelgeving aantrekkelijker maken om te verduurzamen.

Leendertse adviseert om in eerste instantie vooral te focussen op het opbouwen van een sterk generiek ondernemend ecosysteem, juist omdat de kwaliteit van ondernemende ecosystemen belangrijker is voor duurzame dan voor reguliere startups.

Jip Leendertse is post doc aan de TU Delft en als promovendus verbonden aan de Utrecht University School of Economics (U.S.E.) en het Copernicus Institute of Sustainable Development.

Begindatum en -tijd
Einddatum en -tijd
Locatie
Academiegebouw, Domplein 29 Utrecht en online
Promovendus
J. Leendertse
Proefschrift
Ecosystems for Sustainable Entrepreneurship
Promotor(es)
Prof. dr. F.C. Stam
Co-promotor(es)
Dr. F.J. van Rijnsoever