13 mei 2019 van 14:30 tot 15:30

Promotie: CFTR - from function to phenotype

CF (taaislijmziekte) wordt veroorzaakt door 2 mutaties in het zogeheten CFTR-gen (CFTR genotype). Het type mutatie bepaalt op welke manier het CFTR-eiwit niet goed functioneert (CFTR functie). De ziekte ernst en de levensverwachting (samen het CFTR fenotype) verschillen aanzienlijk tussen mensen met CF, zelfs bij gelijke mutaties. Omgevingsfactoren en genetische modifiers kunnen hierbij ook een rol spelen.

In dit proefschrift hebben we geprobeerd om de complexe relaties tussen CFTR genotype – CFTR functie – CFTR fenotype verder te verduidelijken. Het is belangrijk is om iemands CFTR-functie nauwkeurig te kunnen meten, en ook om de ziekte-ernst en klinische respons van een individuele patiënt met CF goed te kunnen vaststellen. Zeker nu er sinds enkele jaren CFTR-reparerende medicijnen op de markt zijn kunnen de ziekte in de basis genezen. Dit proefschrift onderzoekt en beschrijft of CFTR functiemetingen in CF organoiden (minidarmpjes) in staat zijn om verschillen in klinisch fenotype te verklaren; en ook of het microbioom aanvullend kan worden gebruikt om ziekte ernst (fenotype) bij CF te definiëren.

Forskoline geïnduceerde zwelling van organoiden, als een nieuwe biomarker van CFTR functie, blijkt een goede voorspeller van ziekte ernst van longen en maag-darmkanaal bij mensen met CF. Het kan onderscheid maken tussen individuen met dezelfde mutatie maar met een verschillend fenotype. Microbioom data kunnen aanvullend op traditionele kweekdata worden gebruikt om op een andere manier de ziekte ernst en dus het fenotype vast te stellen op niveau van bovenste en onderste luchtwegen, en darmen. Ze tonen verschillen tussen ziek en gezond en kunnen veranderen na behandeling met antibiotica of CFTR-reparerende medicatie.

Beide modellen kunnen bijdragen aan de verdere ontwikkeling van personalized medicine en van toekomstige en hopelijk genezende medicatie voor mensen met CF.

Begindatum en -tijd
13 mei 2019 14:30
Einddatum en -tijd
13 mei 2019 15:30
Promovendus
Karin de Winter-de Groot
Proefschrift
CFTR - from function to phenotype
Promotor(es)
Prof. C.K. van der Ent
Co-promotor(es)
Prof. J.M. Beekman
Entree
Gratis
Meer informatie
Volledig proefschrift