31 maart 2017 van 14:30 tot 15:45

Baby's gebruiken klemtoon om woorden te ontdekken in spraak

Promotie Brigitta Keij over het gebruik van klemtonen door baby’s voor het leren van taal

Foto Ed van Rijswijk
Foto Ed van Rijswijk

Brigitta Keij MA MSc onderzocht tijdens haar promotieonderzoek de vroege verwerving van taalritme en het gebruik daarvan in spraaksegmentatie, het opdelen van spraak in woorden.

Brigitta Keij, Msc MA
Brigitta Keij, MA MSc

Ontdekken van zinsritme

Keij onderzocht dit in het Nederlands en Turks en kwam tot de conclusie dat baby’s het ritme van hun moedertaal, gevormd door klemtonen, al kunnen leren in de eerste zes maanden van hun leven. Daarnaast vond ze dat baby’s van 8 maanden klemtoon als hulpmiddel gebruiken voor spraaksegmentatie, hoewel niet op taal-specifieke wijze. Het lijkt erop dat baby’s beginnen met het ontdekken van zinsritme, voordat ze verder gaan met het leren van woordritme. Deze overgang kan te maken hebben met hoe ver baby’s zijn in hun woordenschatontwikkeling.

Woordritme

Keij heeft in een serie experimenten de ontwikkeling van ritmische voorkeuren en woordsegmentatie onderzocht. Deze experimenten tonen dat Nederlands-lerende baby’s van 6 maanden een voorkeur hebben voor Nederlands woordritme en dat ze met 8 maanden klemtoon gebruiken om woorden te vinden in lopende spraak. Turks-lerende baby’s hebben geen voorkeur voor Turks woordritme met 6 maanden, maar wel een voorkeur voor het Turkse zinsritme met 4 maanden en laten hiermee ook ritmische gevoeligheid zien. Met 8 maanden gebruiken Turks-lerende baby’s dezelfde klemtoonpatronen om woorden te ontdekken als Nederlands-lerende baby’s, dus niet op taal-specifieke wijze. De resultaten suggereren dat baby’s hun vroege ritmische gevoeligheid eerst gebruiken om zinsritme te ontdekken en daarna pas woordritme.

Bron: Kuhl (2004)

Babytoontje

De resultaten van het onderzoek leiden tot de aanbeveling voor ouders om al vroeg met hun baby te praten en daarbij een ‘babytoontje’, babygerichte spraak, niet te schuwen. Daarbij worden klemtonen namelijk overdreven en dat helpt baby’s om woorden te ontdekken.

Het onderzoek van Brigitta Keij in het Babylab van de Universiteit Utrecht (bron: ValueMedia)
Begindatum en -tijd
31 maart 2017 14:30
Einddatum en -tijd
31 maart 2017 15:45
Promovendus
Brigitta Keij, MA MSc
Proefschrift
Rhythm & Cues. Rhythmic structure and segmentation in early language acquisition
Promotor(es)
Prof. dr. R. Kager, Prof. dr. W. Zonneveld