Promotie: Biogenesis of outer-membrane vesicles in Bordetella species

Promotie van E.F. De Jonge MSc

tot

De Gram-negatieve bacterie Bordetella pertussis veroorzaakt kinkhoest, een infectie van de luchtwegen. Kinkhoest kan ernstige gevolgen hebben, met name voor jonge baby’s. Momenteel worden kinderen ingeënt tegen kinkhoest via het Rijksvaccinatieprogramma, maar de huidige vaccins beschermen onvoldoende gezien de toegenomen kinkhoestincidentie in de afgelopen twee decennia. Een aan B. pertussis verwante bacterie, Bordetella bronchiseptica, veroorzaakt luchtweginfecties bij dieren, zoals snuffelziekte bij varkens en kennelhoest bij honden. Ook voor deze bacterie staat de effectiviteit van de huidige vaccins ter discussie.

Het ontwikkelen van nieuwe vaccins tegen deze bacteriën is daarom noodzakelijk. Een veelbelovende strategie is de ontwikkeling van vaccins op basis van zogenaamde buitenmembraanvesikels. Dit zijn blaasjes die uitgescheiden worden door Gram-negatieve bacteriën zoals Bordetella. Deze blaasjes zijn veilig omdat ze niet kunnen vermenigvuldigen, ze bevatten de belangrijkste antigenen en ze zijn klein waardoor ze gemakkelijk opgenomen kunnen worden door immuuncellen. Helaas produceren Bordetella-bacteriën spontaan te weinig blaasjes om op een kosteneffectieve manier vaccins te produceren.

In dit proefschrift werd onderzocht hoe deze blaasjes gevormd worden. We laten zien dat de productie van blaasjes verhoogd kan worden door bacteriën aan een hitteschok bloot te stellen, en door genetisch de samenstelling van de buitenmembraan te veranderen of de verankering ervan aan de onderliggende lagen te reduceren. De verschillende manieren om de productie te verhogen resulteerden in blaasjes met verschillende samenstellingen. In de toekomst zal de bescherming die opgewekt wordt na vaccinatie met de verschillende blaasjes bepaald en vergeleken moeten worden.

Begindatum en -tijd
Einddatum en -tijd
Locatie
Academiegebouw, Domplein 29 & online (via deze link)
Promovendus
E.F. De Jonge MSc
Proefschrift
Biogenesis of outer-membrane vesicles in Bordetella species
Promotor(es)
prof. dr. J.P.M. Tommassen
Meer informatie
Full text via Utrecht University Repository