Promotie Bas Machielsen: De besluitvorming van politici en de invloed van het eigenbelang

tot
Het kabinet-Röell was een Nederlands behoudend liberaal kabinet dat regeerde van 9 mei 1894 tot 27 juli 1897. Bron: Wikimedia: collectie Spaarnestad photo/Fotograaf onbekend, CC BY-SA 3.0 nl
Het kabinet-Röell was een Nederlands behoudend liberaal kabinet dat regeerde van 9 mei 1894 tot 27 juli 1897. Bron: Wikimedia: collectie Spaarnestad photo/Fotograaf onbekend, CC BY-SA 3.0 nl

Op 18 januari promoveert Bas Machielsen met zijn proefschrift ‘The Political Elite, Self-Interest and Democratization’, waarin hij de invloed van het eigenbelang op de besluitvorming van politieke elites onderzoekt.

Rijkdom van politici

Uit de literatuur is al bekend dat politici van hun eigen besluiten kunnen profiteren, mogelijk ten koste van het electoraat of de samenleving. In het proefschrift van Bas Machielsen staat de persoonlijke rijkdom van politici centraal. Hoe ontwikkelt hun rijkdom zich in relatie tot hun besluiten? 

Machielsen richt zich op de Nederlandse politieke elite in de late negentiende en vroege twintigste eeuw, een periode van economische groei en democratisering. Niet alleen de rijkdom van Kamerleden wordt onderzocht, maar ook die van ministers en gedeputeerden. De informatie over hun vermogen vond Machielsen in nalatenschapsinventarissen.

Prioriteit

In zijn proefschrift laat Machielsen zien dat politici de prioriteit gaven aan hun eigen vermogen bij stemmingen over wetsontwerpen die daar een directe invloed op hebben. Door naar variaties in de verwachte erfenis te kijken, toont hij aan dat het verband causaal is. Ook neemt hij andere factoren mee, zoals de samenstelling van het electoraat. 

Verder maakt Machielsen een vergelijking tussen de persoonlijke rijkdom van gekozen en net-niet-gekozen kandidaten. Hij ziet dat de politici, die wel in het vertegenwoordigende orgaan gekozen werden, significant rijker werden.

Machielsen documenteert een patroon van extreem hoge welvaart onder politici, vooral tot het eind van de negentiende eeuw. Daarna nam de rijkdom van de politieke elite gestaag af. Dit viel samen met de aanvaarding van belangrijke (progressieve) fiscale hervormingen. Toch bleef de politieke elite buitengewoon rijk in vergelijking met de rest van de bevolking.

Begindatum en -tijd
Einddatum en -tijd
Locatie
Hybride: online (klik hier) en voor genodigden in het Academiegebouw
Promovendus
Bas Machielsen
Proefschrift
The Political Elite, Self-Interest and Democratization
Promotor(es)
Prof. dr. O.C. Gelderblom
Prof. dr. A. de Jong