15 december 2017 van 10:30 tot 11:45

Promotie Anne van Leeuwen: ongemakkelijke stiltes of 'in sync' spreken?

© iStockphoto.com/johavel

Als een gesprek soepel verloopt, weet je exact wanneer je moet knikken en wanneer het jouw beurt is om te spreken. Je voelt je begrepen en verbonden met je gesprekspartner. Maar een gesprek kan ook ongemakkelijke stiltes bevatten, of momenten waarop sprekers gelijktijdig beginnen te praten, wat kan leiden tot een afstandelijk gevoel en wederzijds onbegrip. In haar proefschrift onderzocht Anne van Leeuwen (Language and communication) hoe dit soort temporele patronen affectieve impact hebben op de sprekers. Ze verdedigt het op 15 december in het Academiegebouw.

'In sync' zijn

Een temporele relatie tussen twee sprekers kan worden beschreven als de afstand in tijd tussen de twee sprekers, zoals de duur van de stilte, of de hoeveelheid overlappende spraak tussen hen. Zo'n relatie kan echter ook worden beschreven in termen van spraakritme. Zo kunnen sprekers bijvoorbeeld 'in sync' zijn: dan plaatsen sprekers hun eerste 'beat' zodanig dat deze samenvalt met het spraakritme van de vorige spreker ('synchronisatie').

Luisterexperimenten

In dit proefschrift is Van Leeuwen vooral geïnteresseerd naar de affectieve impact van synchronisatie tussen sprekers, bovenop de gevestigde effecten van stilte en overlap tussen hen. Dit onderzocht ze onder andere in een serie van luisterexperimenten waarin proefpersonen gespreksfragmenten kregen te horen waarin de mate van synchronisatie, overlap, en stilte tussen sprekers gemanipuleerd was, waarna proefpersonen de mate van wederzijdse verbondenheid (‘affiliatie’) tussen de sprekers moesten evalueren.

Synchronisatie en affiliatie

Sprekers die overlappen met de beurt van de voorafgaande spreker werden als minder affiliërend geëvalueerd. Daarnaast vond ze het verwachte effect van synchronisatie, maar alleen als de spreker te vroeg was gezien het ritme van de voorafgaande spreker.

'In sync' zijn zorgt voor wederzijdse verbondenheid

Hieruit concludeert ze dat het niet alleen uitmaakt wat je zegt, en of je de voorgaande spreker onderbreekt, soms is het ook van belang of je iets zegt op de ‘beat’ van de voorafgaande spreker. Met iemand ‘in sync’ zijn is dus niet zomaar een uitdrukking, het is echt een teken van wederzijdse verbondenheid in gesproken conversatie.

Begindatum en -tijd
15 december 2017 10:30
Einddatum en -tijd
15 december 2017 11:45
Promovendus
Anne van Leeuwen
Proefschrift
Right on time: synchronization, overlap, and affiliation in conversation.
Promotor(es)
Prof. dr. Jos van Berkumprof. dr. Hugo Quené
Entree
Gratis