19 juni 2017 van 16:15 tot 17:30

Oratie: The T-shaped Lawyer and Beyond: rethinking legal professionalism and legal education for contemporary societies

Hoogleraar Elaine Mak houdt op maandag 19 juni van 16.15 tot 17.15 uur haar oratie, getiteld 'The T-shaped Lawyer and Beyond: rethinking legal professionalism and legal education for contemporary societies'. 

Er is rumoer binnen de rechtspraktijk en de universiteit. Hevige discussies worden gevoerd over de professionele eisen die onze samenleving stelt aan (toekomstige) juristen. Het beeld van de ‘T-shaped lawyer’ is in die discussies leidend geworden, dat wil zeggen: de jurist die diepgaande juridische kennis (de staander van de T) combineert met brede kennis van andere disciplines en academische vaardigheden (de ligger van de T). Mak traceert de opkomst van dit beeld en de implicaties ervan voor de inrichting van de universitaire rechtenopleiding. Mak: “Een stevige juridische invulling is niet voldoende. De kennis en vaardigheden van juristen moeten aansluiten bij de eisen van de tijd.”

Wisselende beelden van juridisch professionalisme
In haar oratie presenteert Mak haar visie op de vraag die ten grondslag ligt aan de discussies: welke rol willen juristen spelen in de samenleving van vandaag en morgen en hoe kan de universiteit studenten zo goed mogelijk hierop voorbereiden? Ze spitst haar analyse toe op drie specifieke juridische professies: de advocatuur, rechterlijke macht en rechtswetenschap. Voor deze beroepsgroepen kunnen grofweg twee omslagpunten worden aangewezen. Het eerste omslagpunt manifesteert zich in Nederland in de laatste decennia van de vorige eeuw. Die periode kenmerkt zich door tanend maatschappelijk gezag van instituties en een toename van managementdenken in professionele organisaties. De klassieke jurist, een autonome generalist met oog voor het maatschappelijk belang, maakt dan plaats voor een moderne professional: specialistisch inzetbaar, transparant en dienstbaar aan ‘klant’ en organisatie. Het tweede omslagpunt houdt verband met de toegenomen complexiteit van de samenleving, gecombineerd met een hernieuwde autonomie in het professionele handelen van advocaat, rechter en rechtswetenschapper. De hedendaagse jurist functioneert in een complexe omgeving, waarin hij of zij moet kunnen omgaan met nieuwe technologieën en ethische dilemma’s en moet concurreren met alternatieve vormen van geschilbeslechting. Een goed individueel oordeelsvermogen, geïnformeerd door relevante juridische én niet-juridische kennis, is van essentieel belang om in deze omgeving te functioneren. In meer algemene zin zijn de aansluiting bij maatschappelijke ontwikkelingen en een (zelf-)kritische blik cruciaal voor het goed functioneren van onze rechtsstaat, waarin de rechterlijke macht, advocatuur en rechtswetenschap immers dragende rollen vervullen. Oude en nieuwe aspecten van juridisch professionalisme komen aldus samen in het beeld van de ‘T-shaped lawyer’.

Juridische leiders voor vandaag en morgen
De ontwikkelingen in het beeld van juridisch professionalisme beïnvloeden de inhoud en vormgeving van het universitaire juridische onderwijs. Inhoudelijk is de uitdaging om diepgaande kennis en kunde van het eigen vakgebied over te brengen, naast een bredere kennismaking met andere disciplines en bekwaming in academische vaardigheden. Vanuit de rechtspraktijk, in het bijzonder de advocatuur, ligt het zwaartepunt vooralsnog bij de vraag om een stevige juridische invulling van de rechtenopleiding voor de toekenning van het civiel effect. Mak beargumenteert dat drie kernelementen aanwezig moeten zijn in de vormgeving van het juridische onderwijs voor de toekomst: ruimte voor diversiteit (generalisten, specialisten en interdisciplinaire juristen zijn allemaal nodig), het aanleren van omgevingsbewustzijn en een kritische houding, en het ontwikkelen van een ethisch reflectiekader. Zij laat zien dat de academische rechtenopleiding haar meerwaarde nog sterker kan ontlenen aan ‘research based’ onderwijs, waarin een kritische en methodologisch onderbouwde benadering juristen in spe klaarstoomt voor hun toekomstige professionele rol. Aan docenten, studenten en universiteitsbestuurders de uitdaging om de universitaire omgeving hierop in te richten, in een afgewogen wisselwerking met de rechtspraktijk en samenleving.

Over Elaine Mak
Elaine Mak (1979) is sinds 1 juni 2016 hoogleraar Encyclopedie van de rechtswetenschappen en Rechtstheorie aan de Universiteit Utrecht. Zij participeert in het Montaigne Centrum voor rechtspleging en conflictoplossing en het strategische thema Instituties voor Open Samenlevingen en zij is lid van de Utrecht Young Academy. In 2016 ontving zij een NWO Vidi-subsidie voor een vijfjarig onderzoek naar de ontwikkeling van rechtspraakculturen binnen de Europese Unie. Meer informatie is te vinden op de profielpagina van Elaine Mak.

 

Begindatum en -tijd
19 juni 2017 16:15
Einddatum en -tijd
19 juni 2017 17:30
Hoogleraar
Prof. dr. E. Mak
Oratie
The T-shaped Lawyer and Beyond: rethinking legal professionalism and legal education for contemporary societies
Entree
Gratis toegankelijk