29 januari 2020 om

Oratie Jolle Demmers: Conflict Studies en de Staat van Geweld

Prof. dr. Jolle Demmers. Foto: Ed van Rijswijk
Prof. dr. Jolle Demmers. Foto: Ed van Rijswijk

Op 29 januari houdt prof. dr. Jolle Demmers (Geschiedenis van de Internationale betrekkingen) haar oratie als facultair hoogleraar Conflict Studies. In haar rede Conflict Studies en de Staat van Geweld pleit Demmers ervoor om de Staat, met name de Westerse staat, en daarmee ook Nederland, een meer centrale rol te geven in de analyse van hedendaagse oorlogscomplexen.

Zij besteedt daarbij specifiek aandacht aan de Nederlandse deelname aan de langeafstandsoorlog in Syrië en Irak, en de paradox van ‘gehumaniseerd geweld’.

Geweld moeilijk te vatten

Geweld is moeilijk te vatten en wordt daarom vaak omschreven als elastisch, flexibel en glibberig. Het is dynamisch en veranderlijk: wat telt als geweld is vaak afhankelijk van plaats, tijd en context. Geweld is daarmee inherent verbonden met politiek en macht. Het lijkt een aantal intrinsieke paradoxen te omvatten: geweld is zichtbaar en onzichtbaar; het verwoest, vernietigt en is destructief, maar creëert, verandert en is ook constructief; en het stoot af en trekt aan. Geweld is dus tegenstrijdig en meerduidig, indringend en ook onvoorstelbaar, en lijkt daarmee moeizaam te vatten in academische kaders.

Conflict studies

Ondanks deze obstakels ontleent Conflict Studies als veld van studie haar bestaansrecht aan de poging om geweld en conflict (geweld in conflict) zo gelaagd mogelijk te begrijpen. Juist de meerduidigheid van het fenomeen noodzaakt tot een rijke, multidisciplinaire aanpak. Hoe en waarom gaan mensen over tot geweld, en hoe manifesteert zich dit? Dit zijn grote vragen waarover wetenschappers van verschillende achtergronden zich al eeuwen buigen. Het veld Conflict Studies poogt het geheel aan allianties, praktijken, en discoursen  te ontrafelen waarmee zowel lokale als internationale organisaties en groeperingen gewelddadige conflicten aangaan,  in stand houden, en beëindigen. Het heeft zich daarbij de afgelopen decennia vooral toegelegd op de analyse van binnen-statelijke conflicten en collectief geweld, met minder aandacht voor de opkomst van nieuwe vormen van militarisering, en vaak ‘stille’ geweldsarrangementen tussen (Westerse) staten, milities en veiligheidsbedrijven.  

Jolle Demmers

Demmers was medeoprichter van het Centre for Conflict Studies en speelde een belangrijke rol in de  opbouw van het onderwijs- en onderzoeksveld Conflict Studies binnen de Universiteit Utrecht. Ze is coördinator van de succesvolle master Conflict Studies & Human Rights en doceert en schrijft over theorieën van gewelddadig conflict, neoliberalisme en geweld, en diasporas in conflict. Momenteel werkt ze aan een onderzoeksproject over The Intimacies of Remote Warfare en de reconfiguratie van hedendaagse oorlogsvoering.  Ze ontving verschillende EU Marie Curie ITN subsidies en was ondermeer Associate Visiting Professor aan de University of California, Berkeley.

Demmers co-produceerde verschillende cross-disciplinaire projecten met BAK, Jonas Staal, De Balie, TAAK,  Hacking Habitat, en de Koninklijke Vlaamse Schouwburg op het snijvlak van kunst, politiek en oorlog (bijv. Stateless Democracy, Azawad Embassy, Remote Control, New World Summit en The Ultra-periphery).

Institutions for Open Societies

Jolle Demmers is tevens verbonden aan Institutions for Open Societies, een interdisciplinair onderzoeksgebied van de Universiteit Utrecht gericht op de ontwikkeling en uitbouw van gezonde open samenlevingen, waar dan ook ter wereld.

Begindatum en -tijd
29 januari 2020
Einddatum en -tijd
29 januari 2020