17 oktober 2018 van 14:30 tot 15:30

Promotie Marte van der Linden

Klein is fijn: zilver- en goudclusters van enkele tientallen atomen hebben unieke eigenschappen

Clusters zijn deeltjes van ongeveer een nanometer (een miljardste meter) die bestaan uit slechts enkele tientallen atomen. Goud- en zilverclusters hebben andere eigenschappen dan een groot stuk goud of zilver. Ze kunnen bijvoorbeeld luminesceren, dat wil zeggen dat ze UV-licht omzetten in zichtbaar licht. Dit is interessant voor mogelijke toepassingen, omdat de clusterluminescentie gevoelig is voor de omgeving en daarom gebruikt zou kunnen worden om bepaalde stoffen te detecteren.

Het is niet heel moeilijk om goud- en zilverclusters te maken. Lastiger is om te verklaren waarom juist één grootte clusters wordt gevormd, of waarom een cluster bepaalde eigenschappen heeft. Hiervoor is kennis nodig over de exacte grootte en samenstelling van de clusters. Om dit te onderzoeken hebben wij onder andere röntgenspectroscopie gebruikt. Met deze analysetechniek kunnen we per atoomsoort de omgeving bestuderen en zo informatie krijgen over de grootte en interne structuur van clusters. Een type zilvercluster met 29 zilveratomen wordt bijvoorbeeld op de volgende manier gemaakt: losse zilveratomen vormen eerst snel deeltjes met ongeveer honderd atomen, voordat ze in grootte afnemen tot ze allemaal 29 atomen hebben. Hieruit blijkt dat zilverclusters met 29 atomen stabieler zijn dan clusters met 30 of meer atomen (die worden immers niet gevormd). Toevoegen van een klein beetje goud geeft een cluster met 28 zilveratomen en één goudatoom, waarbij het goudatoom in het midden van de cluster zit. Clusters van puur goud zijn anders: deze worden gemaakt als mengsels van groottes. De precieze samenstelling hangt af van de reactieomstandigheden.

Begindatum en -tijd
17 oktober 2018 14:30
Einddatum en -tijd
17 oktober 2018 15:30
Promovendus
M. van der Linden
Proefschrift
Luminescent nanoclusters of silver and gold
Promotor(es)
prof. dr. F.M.F. de Groot
Co-promotor(es)
dr. J.P.S. Glatzel