13 juli 2017 van 16:15 tot 17:15

Promotie Fedde Benedictus

Kansrekening en a priori volgens Reichenbach

Promovendus Fedde Benedictus onderzocht de ontwikkeling van Hans Reichenbachs interpretatie van de kansrekening en de rol van het (kantiaanse) a priori-concept daarin.

De fysicus/filosoof Hans Reichenbach beschreef in 1916 zijn neokantiaanse interpretatie van de kansrekening. In deze interpretatie stond de kantiaanse gedachte centraal dat de wereld zó in elkaar moet zitten dat kennis mogelijk is. Volgens de wetenschappelijke literatuur heeft Reichenbach in zijn latere werk het kantiaanse gedachtegoed volledig achter zich gelaten en is hij overgegaan op het logisch positivisme. Benedictus laat in zijn proefschrift zien dat er ook in het latere werk van Reichenbach – waarin hij een logisch positivistisch standpunt verdedigt – duidelijke sporen van kantiaanse filosofie te vinden zijn.

Kansuitspraken

Het duidelijkste van deze sporen is te vinden in Reichenbachs interpretatie van de kansrekening. Reichenbach stelt dat we over kansen nooit zeker kunnen zijn. Ook al gooien we duizend keer met een munt en zien we precies vijfhonderd keer kop, we kunnen over kansuitspraken zoals “de kans op kop is ½” niet zeggen of ze waar of onwaar zijn. Toch gaan we ervan uit dat we dat wel kunnen zeggen. Zonder deze aanname over kansuitspraken zou exacte natuurwetenschap onmogelijk zijn. Iedere uitspraak over een meting is immers een kansuitspraak: we nemen aan dat het gemiddelde van een groot aantal metingen overeenkomt met de werkelijke waarde. Het idee dat kansuitspraken mogelijk moeten zijn omdat anders natuurwetenschappelijke kennis niet mogelijk is, is een kantiaans idee.

Standaard-kritiek op het logisch positivisme treft Reichenbachs werk niet. In Reichenbach vinden we reeds Poppers idee dat waarneming altijd ‘geladen’ is met theorie, en Reichenbachs visie op wetenschappelijke vooruitgang laat zien dat Kuhns paradigma-veranderingen niet irrationeel hoeven te zijn.

Begindatum en -tijd
13 juli 2017 16:15
Einddatum en -tijd
13 juli 2017 17:15
Promovendus
F.J. Benedictus
Proefschrift
Reichenbach: Probability and the A Priori - Has the Baby Been Thrown out with the Bathwater?
Promotor(es)
prof.dr. D.G.B.J. Dieks