Het doorgeslagen koppelingsbeginsel

Oratie prof. dr. mr. Paul Minderhoud

tot

Op 1 september 2019 is Paul Minderhoud benoemd tot hoogleraar bij de faculteit Recht, Economie, Bestuur en Organisatie aan de Universiteit Utrecht om werkzaam te zijn op het vakgebied van het ‘Regulier Migratierecht’. In de oratie ‘het doorgeslagen koppelingsbeginsel’ gaat prof. dr. mr. Paul Minderhoud in op de in zijn ogen onrechtvaardige gevolgen van de Koppelingswet, vooral daar waar het Nederlanders en rechtmatig verblijvende vreemdelingen en hun kinderen treft. Volgens het door-koppelingsbeginsel worden namelijk Nederlanders en rechtmatig verblijvende vreemdelingen uitgesloten van een hele reeks noodzakelijke financiële voorzieningen, zoals het kindgebonden budget, en zorg- of huurtoeslag, wanneer zij een niet rechtmatig verblijvende partner of medebewoner hebben.

prof. dr. mr. Paul Minderhoud

In de oratie zal prof. dr. mr. Paul Minderhoud een toelichting geven op het ontstaan van de koppelingswet en aanvullende regelingen. Hij zal een aantal voorbeelden geven van schrijnende situaties die het gevolg zijn van deze koppelingswet, en de reacties van verscheidene rechtsorganen. Ook de kinderopvangtoeslag komt aan bod, aangezien bijvoorbeeld een vluchteling ook daar geen aanspraak op kan maken indien hij of zij een toeslagpartner heeft die (nog) buiten de EU verblijft. Verder zal prof. dr. mr. Paul Minderhoud vertellen over de registratie van verkeerde BRP codes, en de verergering van problemen door het terugvorderen van verstrekte toeslagen. Hij zal ook ‘B zeggen’ door een aantal mogelijke manieren te noemen om problemen ten gevolge van de koppelingswet aan te pakken.

Het doorkoppelingsbeginsel is nu een manier van uitsluiting die niet te rechtvaardigen is, en zal met de bril van zelfdenkzaamheid kritisch bekeken moeten worden en geef daarbij de menselijke maat een meer prominente rol.

De koppelingswet

De Koppelingswet is  in 1998 in werking getreden en houdt in dat vreemdelingen die niet rechtmatig in Nederland verblijven, uitgesloten worden van de toegang tot onder andere voortgezet onderwijs, huursubsidie, huisvesting, ziektekostenverzekeringen en alle sociale - zekerheidsuitkeringen. De uitsluiting treft niet alleen niet rechtmatig verblijvende vreemdelingen, maar ook vreemdelingen die zich in Nederland nog in een toelatingsprocedure bevinden. Het resultaat komt er op neer dat in het algemeen alleen vreemdelingen met een verblijfsvergunning voor bepaalde of onbepaalde tijd nog aanspraak op collectieve voorzieningen hebben. Niet rechtmatig verblijvende vreemdelingen kunnen alleen nog aanspraak maken op onderwijs tot de leeftijd van 18 jaar, verlening van medisch noodzakelijke zorg en rechtsbijstand. 

De reikwijdte van de uitsluiting  op grond van de Koppelingswet kreeg in 2005 een nieuwe dimensie, toen de zogeheten Algemene Wet Inkomensafhankelijke Regelingen, de AWIR  werd geïntroduceerd. Deze regeling hield in dat wanneer een Nederlander of een rechtmatig verblijvende vreemdeling een niet rechtmatig verblijvende partner of medebewoner heeft, deze Nederlander of rechtmatig verblijvende vreemdeling zelf geen enkele aanspraak meer kan maken op zorgtoeslag, huurtoeslag, kinderopvangtoeslag of een kindgebonden budget uitkering.

De rol van prof. dr. mr. Minderhoud

Het departement Rechtsgeleerdheid van de faculteit Recht, Economie, Bestuur en Organisatie wil gezien de groeiende interesse van studenten in het onderwerp en de steeds groter wordende vraag naar onderzoek over migratie door toenemende globalisering, investeren in de versterking van het onderwijs en het onderzoek op het gebied van Migratierecht. Migratierecht is een dynamisch en sterk groeiend rechtsgebied dat in grote mate wordt beïnvloed door actuele maatschappelijke ontwikkelingen. Het kan worden onderverdeeld in regulier migratierecht enerzijds en asiel- c.q.- vluchtelingenrecht anderzijds. Deze leerstoel heeft met name betrekking op het reguliere migratierecht, wat ingaat op de toelating en rechtspositie van vreemdelingen (niet zijnde asielzoekers) in Nederland. Prof. dr. mr. Minderhoud zal in zijn nieuwe rol tevens gaan samenwerken met het Centre for Global Challenges (UGlobe) en het Utrecht Centre for Regulation and Enforcement in Europe (RENFORCE).

Begindatum en -tijd
Einddatum en -tijd
Locatie
Aula van het Academiegebouw, Domplein 29 (oratie), Senaatszaal van het Academiegebouw (receptie), en online.