12 juni 2015 van 08:30 tot 18:00

Geesteswetenschappers op NWO Bessensap: middeleeuwse muziek en historisch onderzoek met ‘big data’

 

Twee Utrechtse geesteswetenschappers presenteren hun onderzoek op 12 juni op NWO Bessensap, een groot jaarlijks evenement rondom wetenschapscommunicatie. Eliane Fankhauser (Muziekwetenschap) vertelt wat handschriftfragmenten uit de universiteitsbibliotheken van Utrecht en Leiden prijsgeven over meerstemmige muziek uit de late middeleeuwen. Pim Huijnen (Cultuurgeschiedenis) analyseert wat  er in Nederland veranderd is sinds we zijn gaan praten in termen van ‘efficiency’ en ‘management’, en hoe je dat als historicus met ‘big data’ kunt onderzoeken.

Eliane Fankhauser MA
Eliane Fankhauser MA

Eliane Fankhauser: Middeleeuwse muziekfragmenten: stille? getuigen van Nederlandse cultuur

De universiteitsbibliotheken van Utrecht en Leiden bewaren fragmenten met meerstemmige muziek uit de late middeleeuwen. Op het eerste gezicht geven deze fragmenten weinig prijs. Niet alleen zijn ze door de eeuwen heen gedeeltelijk beschadigd, maar ook naar hun herkomst en naar de gelegenheden waarbij de muziek werd uitgevoerd moeten we gissen. Bij nadere inspectie bevatten de fragmenten echter informatie die tot deels verrassende conclusies leidt. Zo wijzen ze naar een stad die tot nu toe in de Nederlandse muziekgeschiedenis nauwelijks een rol speelde en laten ze door hun repertoire zien met welke andere regio’s deze stad cultureel was verbonden.

Dr. Pim Huijnen
Dr. Pim Huijnen

Pim Huijnen: Big data in de geschiedwetenschap

Translantis is een van de eerste onderzoeksprojecten in Nederland dat probeert te laten zien hoe Big Data historici in staat stelt nieuwe vragen te stellen. Er wordt onderzocht welke associaties Nederlanders in de twintigste eeuw in verschillende domeinen (het bedrijfsleven, de gezondheidszorg, de consumptiemaatschappij) met de Verenigde Staten legden. Tegelijk reflecteert dit project kritisch op de nieuwe omgang met grootschalige data. Huijnens onderzoek binnen Translantis gaat over de impact van termen als ‘efficiency’ en ‘management’. Zijn dit etiketten geweest die zijn geplakt op al langer bestaande, puur-Hollandse praktijken? Of hebben de ‘managers’ die de ‘opzichters’ verdrongen ook ons denken over bedrijfsleiding beïnvloed? Huijnen baseert zich voor zijn analyse op het digitale krantenarchief van de Koninklijke Bibliotheek. Langs traditionele weg is deze vorm van historisch onderzoek niet of nauwelijks te doen.

Begindatum en -tijd
12 juni 2015 08:30
Einddatum en -tijd
12 juni 2015 18:00