Van 24 maart 2016 10:00 tot 16 mei 2016 17:00

Een schoen, jurk of stoel van zaagsel en stro

Expositie 'Fungal Futures': duurzaam design dankzij schimmels

Project "Growing Shoes"  van Kristel Peters
Foto: Caroline Vincart; Project: Growing Shoes van Kristel Peters – COJAK

Vanaf 24 maart te zien in het Universiteitsmuseum Utrecht: een schoen gemaakt van zaagsel, stro en… schimmels. Geen kunst, maar onderzoek naar de toepassing van innovatieve, duurzame materialen. Prof. Han Wösten van de Universiteit Utrecht en Maurizio Montalti van ontwerpstudio Officina Corpuscoli presenteren ‘Fungal Futures / Growing Domestic Bio-Landscapes’, een blik op de duurzame toekomst waar zij aan werken. De expositie wordt woensdag 23 maart geopend door minister Jet Bussemaker van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap.

Schimmels zijn de recyclers van de natuur: zij leven door de resten van planten en hout te verteren. Fungal Futures laat zien hoe wetenschappers en designers deze eigenschap gebruiken om van plantaardig afval, zoals zaagsel en stro, functionele materialen te maken. De groep van prof. Han Wösten ontwikkelde een serie schimmelmaterialen en 11 internationale kunstenaars en ontwerpers onderzochten de mogelijkheden daarvan. Fungal Futures presenteert de uiteenlopende toepassingen die zij voor de innovatieve, duurzame materialen ontwikkelden: van een schoen tot jurk en van baksteen tot stoel.

Combinatie van eigenschappen

Schimmelmaterialen worden nu al gebruikt voor eenvoudige toepassingen, bijvoorbeeld als verpakking en als isolatiemateriaal. Ze ontstaan door mycelium, het draadvormige netwerk dat schimmels vormen. Afhankelijk van de schimmel is het mycelium – en dus het materiaal - meer of minder elastisch, waterdoorlatend, bros, hittebestendig enzovoorts. “Omdat we schimmels relatief eenvoudig kunnen modificeren, moet het mogelijk zijn voor heel veel toepassingen de juiste combinatie van eigenschappen te krijgen. Dus materiaal voor meubels, maar ook stoffen die lijken op rubber, textiel en zelfs leer”, licht Han Wösten, hoogleraar Microbiologie aan de Universiteit Utrecht toe.

Prof. Han Wösten
prof. Han Wösten

Fundamenteel onderzoek

Ondertussen is het onderzoek ook interessant voor de fundamentele wetenschap, vertelt Wösten. “De rol van schimmels in de natuur is het afbreken van hout en ander plantaardig materiaal. We weten inmiddels redelijk goed welke enzymen ze hiervoor uitscheiden. De vraag is alleen hoe schimmels weten door te dringen in hout en plantenstengels. Het onderzoek naar de materiaaleigenschappen van het mycelium van schimmels kan ons helpen dat te begrijpen.”

Vervolg

Fungal Futures komt voort uit het door NWO gefinancierde onderzoeksproject 'Mycelium Design' van Wösten in samenwerking met Maurizio Montalti en de Stichting Mediamatic. Voor de verdere ontwikkeling van schimmelmaterialen en toepassingen gaan Wösten en Montalti samen met de Design Academy Eindhoven, de TU Delft en enkele bedrijven aan de slag. Dit vervolgproject wordt gefinancierd door Technologiestichting STW.

Opening door minister Bussemaker

De expositie Fungal Futures wordt op 23 maart geopend door minister Jet Bussemaker van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. De opening kan alleen worden bijgewoond door genodigden. Vanaf 24 maart tot en met 16 mei is de expositie open voor publiek.

Kunstenaars

De kunstenaars die hun werk tonen zijn:

Aniela Hoitink - NEFFA / Caroline de Roy / Studio Eric Klarenbeek / Francesco Zorzi - No-Rocket / Gianluca Tabellini / Jonas Edvard / Kristel Peters - COJAK / Maurizio Montalti - OFFICINA CORPUSCOLI / Phil Ross / Studio LIVIN / Wim van Egmond /

Meer informatie

Fotobijschrift

Foto: Caroline Vincart; Project: Growing Shoes van Kristel Peters – COJAK
De productie van leer is zeer milieubelastend. Naast het gebruik van giftige stoffen, gaat de productie gepaard met een grote CO2-uitstoot en een enorm waterverbruik. Met het project ‘Growing Shoes’ onderzoekt schoenontwerper Kristel Peters of het mogelijk is modieuze schoenen te ontwerpen op basis van mycelium. Hiervoor gebruikte ze afval, zoals zaagsel, in combinatie met vezels zoals hennep en vlozaad.

De expositie Fungal Futures is medegefinancierd door de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek NWO,  Technologiestichting STW, de Gemeente Utrecht, het Universiteitsmuseum Utrecht, het K.F.Hein Fonds, CNC Exotic Mushrooms en de Universiteit Utrecht.

Contact

  • Monica van der Garde, persvoorlichter faculteit Bètawetenschappen, 06 13 66 14 38, m.vandergarde@uu.nl.
  • Annebeth Felet, persvoorlichter Universiteitsmuseum Utrecht, 030 - 253 8728, a.felet@uu.nl.
Begindatum en -tijd
24 maart 2016 10:00
Einddatum en -tijd
16 mei 2016 17:00
Entree
2,50 euo