Filosofisch Café: melancholie in de moderne tijd

tot
Melancholie - Edvard Munch (1894-1896) Bron: Wikimedia/Art Museums of Bergen/The Athenaeum
Melancholie - Edvard Munch (1894-1896) Bron: Wikimedia/Art Museums of Bergen/The Athenaeum

In het Filosofisch Café van januari bespreekt filosoof en onderzoeker Robert Vinkesteijn, verbonden aan de Humboldt-Universität zu Berlin, het oude begrip ‘melancholie’ en stelt hij de vraag of dat woord ons in deze tijd nog iets over onszelf leert.

De taal van de melancholie 

Portret van filosoof Robert Vinkesteijn
Robert Vinkesteijn

‘Melancholie’ spreekt nog altijd tot de verbeelding. Met behulp van dit woord drukten filosofen, wetenschappers, dichters en schrijvers eeuwenlang allerlei psychische klachten uit. Daaromheen vormden zich tal van associaties en metaforen: een zogenaamde taal van de melancholie.

Soms waren die klachten duidelijk gedefinieerd, maar vaak was het juist de taal van de melancholie zelf die mensen in staat stelde om te verwoorden wat ze voelden. Zonder die taal bleven hun klachten vaag en onbegrepen.

Vage onbestemde klachten 

Melancholie (of ‘melancholia’) is sinds de twintigste eeuw uit de psychiatrie geweerd als nosologische categorie en vervangen door andere categorieën, bijvoorbeeld de verschillende vormen van depressie. Maar hoe zit het met de taal van de melancholie, die eeuwenlang ontwikkeld en gebruikt werd en niet per se aan de psychiatrie is gebonden? Spreekt die taal nog tot ons en kunnen ook wij, als moderne mensen, er gebruik van maken om er psychische klachten mee te verwoorden?

Begindatum en -tijd
Einddatum en -tijd
Locatie
Café De Tussentijd, Janskerkhof 24, Utrecht
Meer informatie
Bekijk de andere evenementen van de sectie Filosofie