Descartes Centre Colloquium over de recente terugkeer van fossielen verzameld door Eugène Dubois

De recente teruggave van de door Eugène Dubois verzamelde Javaanse fossielen aan Indonesië. Reflecties en vooruitzichten.

In het laatste decennium van de negentiende eeuw hebben de Nederlandse anatoom Eugène Dubois en zijn opgravingsteam op het eiland Java verschillende fossielen opgegraven die afkomstig zijn van wat nu bekend staat als Homo erectus. Dubois beweerde de ontbrekende schakel tussen apen en mensen te hebben gevonden en beschreef deze als Pithecanthropus erectus, de rechtop lopende aapmens. De aankondiging van zijn vondst veroorzaakte wereldwijd sensatie, omdat het het eerste paleontologische bewijs voor de evolutie van de mens leek te zijn.

Naast de mensachtige resten vond het team van Dubois op dezelfde locatie duizenden fossiele botten van dieren, waardoor de Javaanse fauna waarin de ‘Javamens’ had geleefd, kon worden gereconstrueerd.

Toen Dubois naar Nederland terugkeerde, nam hij de hele fossielencollectie mee naar Leiden, waar deze tot voor kort door paleontologen en paleoantropologen is bestudeerd.

De rechtmatigheid van de overbrenging van de collectie van Nederlands-Indië naar Nederland is jarenlang een twistpunt geweest. De Indonesische regering heeft verschillende vergeefse pogingen ondernomen om de fossielen terug te krijgen als rechtmatige eigenaar.

Vorig jaar adviseerde een commissie de Nederlandse regering echter om de meest recente claim van Indonesië te erkennen. De regering heeft dit advies opgevolgd, wat betekent dat de hele collectie moet worden teruggegeven. De belangrijkste stukken, de overblijfselen van de Homo erectus, zijn al teruggestuurd en worden tentoongesteld voor het Javaanse publiek.

In dit colloquium blikken we terug op deze geschiedenis en reflecteren we op de verschillende aspecten ervan, zowel historisch als paleontologisch. Twee historici en twee paleontologen zullen hun visie geven op de recente gang van zaken: Jelle Reumer, Gani Jaelani, Paul Albers en Robert-Jan Wille.

De abstracts en informatie over de sprekers is te vinden in het Engelstalige bericht over dit evenement.