2 juni 2017 van 16:15 tot 17:15

Bredere strafrechtelijke samenwerking in Europa is noodzakelijk - Oratie Michiel Luchtman

Prof. dr. Michiel Luchtman

Meer dan ooit wordt Europese integratie gepresenteerd als een bedreiging voor de nationale soevereiniteit. Tegelijkertijd zijn de uitdagingen die op de Europese staten afkomen, niet gering, of ze nu lid zijn van de EU of niet. Terrorisme, mensenhandel en financiële fraude vragen allemaal om effectieve strafrechtelijke samenwerking. Luchtman: “Voor snelle en effectieve samenwerking is onderling vertrouwen nodig. Het is daarom essentieel dat waar de criminaliteitsbestrijding nationale grenzen doorkruist, fundamentele rechten volgen. Zonder een actieve en open opstelling van zowel de EU als haar lidstaten is het opbouwen van dat vertrouwen heel erg lastig.” Op vrijdag 2 juni 2017 houdt prof. dr. Michiel Luchtman zijn oratie ter gelegenheid van de aanvaarding van de leerstoel Transnationale rechtshandhaving en fundamentele rechten aan de Universiteit Utrecht.

Europese samenwerking versnelt procedures
In zijn rede gaat Luchtman in op de meerwaarde van de Europese strafrechtelijke samenwerking. Hij betoogt dat nieuwe Europese vormen van samenwerking de procedures voor samenwerking aanmerkelijk hebben versneld en de kans op straffeloosheid verkleinen. Daardoor dragen ze bij aan het terugdringen van een handhavingstekort. Hij signaleert ook dat die nieuwe vormen van samenwerking buiten de EU niet goed denkbaar zijn. Luchtman breekt een lans voor een bredere aanpak. Juist vanwege de wens tot bescherming van hun soevereiniteit, doen de lidstaten de belangen van burgers, maar ook die van de politie- en justitiediensten, nog vaak te kort.

Slechte aansluiting van Europese rechtssystemen
De samenwerking heeft te lijden onder het feit dat rechtssystemen van lidstaten niet op elkaar aansluiten. Dat kan ervoor zorgen dat verdachten of veroordeelden ten onrechte de dans ontspringen. Zo komt het voor dat verdachten in het ene land een deal sluiten om onder een veel strengere straf in een ander land uit te komen. Het omgekeerde gebeurt nog vaker: de rechtspositie van verdachte of veroordeelde burgers komt in de samenwerking snel in het nauw. Zo worden personen overgeleverd naar andere landen voor bagateldelicten, zonder dat daar veel aan te doen is. Die procedures hebben een enorme impact op iemands leven en dat van zijn of haar familie.

Meer aandacht voor fundamentele rechten
Luchtman bepleit meer aandacht voor fundamentele rechten in de samenwerking. Het antwoord is niet noodzakelijk gelegen in nog meer uniforme of gelijkaardige regels, die door de lidstaten in hun rechtsordes moeten worden opgenomen. Veel vaker gaat het juist op het snijvlak van al die verschillende rechtssystemen mis. Luchtman introduceert in zijn oratie zijn onderzoek voor de komende jaren en doet al enige aanbevelingen over hoe de betrokken nationale en Europese autoriteiten beter zouden kunnen samenwerken. Hij bespreekt wat daarvoor van die autoriteiten mag worden verwacht, op wetgevend, uitvoerend en rechtsprekend vlak. Zo koppelt hij the law in the books aan de law in action en combineert hij inzichten uit verschillende juridische en andere disciplines.

Over Michiel Luchtman
Prof. dr. Michiel Luchtman studeerde en promoveerde cum laude aan de Universiteit Utrecht. In 2016 werd hij benoemd tot hoogleraar. Luchtman ontving een VENI (2008) en een VIDI (2015) subsidie van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek/NWO. Hij was in 2009 de laureaat van de Siracusa Prize van de International Association of Penal Law/AIDP. 

Begindatum en -tijd
2 juni 2017 16:15
Einddatum en -tijd
2 juni 2017 17:15
Hoogleraar
prof. dr. Michiel Luchtman
Oratie
Transnationale rechtshandhaving – Over fundamentele rechten in de Europese strafrechtelijke samenwerking
Entree
Gratis toegankelijk