11 februari 2019 van 14:30 tot 15:30

Promotie Marjolein Mijnders

Assemblage van het eiwit CFTR gaat vaak mis in cystic fibrosis.

In dit proefschrift hebben we aangrijpingspunten gevonden voor de ontwikkeling van nieuwe medicijnen voor de erfelijke ziekte cystic fibrosis. In Nederland zijn er ruim 1.500 patiënten die lijden aan deze ziekte waarvoor nog geen goed medicijn beschikbaar is. 

Cystic fibrosis-patiënten hebben fouten (mutaties) in het DNA dat codeert voor het CFTR-eiwit. De fout in het DNA wordt overgebracht in het eiwit. Hierdoor kan het eiwit niet zijn juiste 3D-structuur aannemen (vouwen). Het eiwit met de verkeerde structuur wordt gedetecteerd door de kwaliteitscontrole in de cel en wordt vervolgens afgebroken. Dit veroorzaakt de ziekte cystic fibrosis. 

Het eiwit CFTR bestaat uit vier onderdelen die we domeinen noemen. Elk domein vouwt apart maar als onderdeel van het vouwingsproces gaan de domeinen ook interacties met elkaar aan. Dit noemen we de assemblage van het eiwit. In dit proefschrift hebben we onderzocht hoe het eiwit CFTR assembleert en wat er mis gaat met de assemblage in cystic fibrosis omdat deze kennis kan bijdragen aan de ontwikkeling van nieuwe medicijnen.

We vonden dat de assemblage van CFTR, en waarschijnlijk ook van de gelijkende ABC transporteiwitten, voornamelijk in de volgorde van aanmaak gebeurt. De assemblage ging vaak mis in cystic fibrosis-veroorzakende mutanten. We identificeerden meerdere plekken in CFTR als mogelijke aangrijpingspunten voor nieuwe medicijnen omdat ze essentieel zijn voor de assemblage van CFTR. Als laatste lieten we zien dat ook de vertraging van de aanmaak van eiwitten zou kunnen werken als behandeling voor cystic fibrosis en misschien zelfs voor andere ziekten die worden veroorzaakt door verkeerd vouwende eiwitten.

Begindatum en -tijd
11 februari 2019 14:30
Einddatum en -tijd
11 februari 2019 15:30
Promovendus
M. Mijnders
Proefschrift
Unraveling the puzzle of CFTR domain folding and assembly
Promotor(es)
prof. dr. I. Braakman
Co-promotor(es)
dr. P. van der Sluijsdr. B. Kleizen