5 april 2019 van 15:00 tot 17:00

Artikel 1-lezing 2019: Discriminatie door algoritmes

Jonge mannen met laptops op bijeenkomst

Algoritmes bepalen in toenemende mate ons leven. Vaak is dat handig: we krijgen nuttige resultaten te zien als we een zoekmachine gebruiken, algoritmes kunnen helpen grote hoeveelheden beslissingen snel te nemen, en ze kunnen zelfs de politie aanwijzingen geven over risicogebieden. Tegelijkertijd schuilen er risico’s van discriminatie in het gebruik van algoritmes. De jaarlijkse Artikel 1-lezing van de Universiteit Utrecht is daarom dit jaar gewijd aan discriminatie door algoritmes. Vier sprekers uit wetenschap en praktijk belichten ethiek, technologie, de rol van het recht en gelijkebehandelingswetgeving.

Vaak zijn er (onbewust) stereotypen ingebouwd in algoritmes of zijn de data waarmee ze werken gekleurd. Daardoor kan hun toepassing nadelig uitwerken voor bepaalde personen of groepen. Te denken is aan prijsdiscriminatie op internet, waarbij bijvoorbeeld de prijs van een barbecue afhankelijk is van de vraag of een man of een vrouw hem wil kopen, of aan een algoritme dat tot gevolg heeft dat de politie vaker surveilleert in wijken waar veel mensen met een migratieachtergrond wonen.

Sprekers

Vanwege de veelzijdigheid en complexiteit van het onderwerp zullen vier sprekers specifieke aspecten van dit soort discriminatie belichten:
 

  • Jeroen van den Hoven (hoogleraar ethiek en technologie aan de TU Delft) zal een technologisch-ethisch perspectief geven op de materie
  • Bart Jan van Ettekoven (voorzitter Afdeling Bestuursrecht-spraak bij de Raad van State en hoogleraar staats- en bestuursrecht aan de Universiteit van Amsterdam) besteedt aandacht aan de vraag hoe in de rechtspraak met het risico van discriminatie door algoritmes wordt omgegaan
  • Anna Gerbrandy (hoogleraar mededingingsrecht aan de Universiteit Utrecht) gaat in op de vraag hoe regulering van nieuwe technologieën het beste vorm kan krijgen
  • Frederik Zuiderveen Borgesius (onderzoeker bij LSTS Law, Science, Technology & Society, Vrije Universiteit Brussel) bespreekt de problematiek vanuit het gegevensbeschermingsrecht en de Europese gelijkebe-handelingsrichtlijnen

Eerdere Artikel 1-lezingen

2018: ‘Artikel 1 Grondwet en historische ongelijkheid’, met bijdragen van Marilyin Haimé (tot 1 juni 2017 directeur Constitutionele Zaken en Wetgeving bij het ministerie van Binnenlandse Zaken en Ko-ninkrijksrelaties), Glenn Helberg (psychiater), Lotte Jensen (hoogleraar Nederlandse literatuur- en cultuurgeschiedenis, Radboud Universiteit) en Ellen-Rose Kambel (directeur Rutu Foundation)
2017: Job Cohen: ‘Artikel 1 Grondwet en de gemeentelijke decentralisaties’. Referenten: Harald Berg-mann (burgemeester van Middelburg en lid van de commissie Europa en internationaal van de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG), Remco Nehmelman (hoogleraar Publiek organisatie-recht, Universiteit Utrecht) en Hans Sakkers (hoofd afdeling Europese en internationale zaken, Gemeente Utrecht)
2016: Janneke Gerards: ‘De discriminatiegronden in artikel 1 Grondwet’. Referenten: Remco Nehmelman (hoogleraar Staatsrecht, Universiteit Utrecht) en Vera Bergkamp (tweede-kamerlid D66)
2015: Susanne Burri: ‘Gelijkheid in het EU-recht en de meerwaarde en beperkingen daarvan voor Ne-derland’. Referent: Annejet Swarte (College voor de Rechten van de Mens)
2014: Masha Antokolskaia: ‘Gelijke behandeling van alle ouders en het belang van kind’. Referent: N. Quik Schuijt (Eerste Kamerlid voor de SP en voormalig (kinder)rechter)
2013: Thomas Spijkerboer: ‘Het onthouden van grondrechten aan niet verwijderbare asielzoekers’. Re-ferent: Ernst Hirsch Ballin
2012: Jenny Goldschmidt: ‘Krijgt gelijkheid in het College voor de rechten van de mens meer betekenis in het implementeren van alle mensenrechten of zal juist sprake zijn van verzwak-king?’. Refe-renten: Sabine Kraus (Aletta E-quality) en Janneke Gerards (RU)
2011: Kristin Henrard: ‘(Inter)nationale dimensies van het gelijkheidsbeginsel met het oog op minderhe-denbescherming’. Referent: Dick Houtzager (Commissie Gelijke Behandeling)
2010: Ashley Terlouw: ‘De betekenis van het gelijkheidsbeginsel voor migranten’. Referent: Peter Rodri-gues (Universiteit Leiden en Anne Frank Stichting)
2009: Eva Brems: ‘Botsende grondrechten: over politieke partijen die discrimineren. Belgische recht-spraak over het Vlaams Blok en Nederlandse oordelen over de SGP’. Referent: prof. Jit Peters (UvA)
2008: ‘Botsing vrijheid van meningsuiting met gelijkheidsbeginsel’, met bijdragen van Aernout Nieuwen-huis (UHD staatsrecht UvA), Ronny Naftaniel (directeur CIDI), Coskun Çörüz (lid Tweede Kamer CDA) en Matthijs de Blois (UD rechtstheorie, UU)
2007: Rikki Holtmaat, ‘De zaak Albayrak & Aboutaleb tegen Wilders & Half Nederland: een duidelijk geval van discriminatie, maar niet strijdig met artikel 1 GW’ en M.L.P. Loenen, ‘Botsing van grondrechten in een pluriforme samenleving.’
2006: Jenny Goldschmidt, ‘Allen voor één, één voor allen.’
2005: Ben Vermeulen, ‘Immigratie-, integratie- en onderwijsbeleid in het licht van het gelijkheidsbegin-sel.’
2004: Cees Schuyt, ‘Artikel 1 van de Grondwet, discriminatie en de dynamiek van sociale onderscheidin-gen’.
2003: Ernst Hirsch Ballin, ‘Gelijk in waardigheid. Over de zin van artikel 1 van de Grondwet’.
 

 

Begindatum en -tijd
5 april 2019 15:00
Einddatum en -tijd
5 april 2019 17:00
Entree
Gratis toegankelijk