12 december 2018 van 12:45 tot 13:45

Promotie Wouter Klein

Adverteren voor geneesmiddelen was big business ten tijde van de Nederlandse Republiek.

In gedigitaliseerde Nederlandse kranten uit de periode 1650-1800 kunnen duizenden advertenties voor geneesmiddelen worden gevonden. Dit promotieonderzoek heeft laten zien dat deze periode kan worden aangeduid als de eerste gouden eeuw van medisch adverteren, dus vóór het tijdperk van de massamedia in de negentiende en twintigste eeuw. Het kranten lezende publiek in de achttiende eeuw beschikte over een eigen soort ‘farmaceutische geletterdheid’, waarmee zij de inhoud en relevantie van medische advertenties op waarde kon schatten. Deze geletterdheid was specifiek voor deze periode, waarin de farmaceutische praktijk nog grotendeels was gebaseerd op plantaardige grondstoffen. Adverteren voor geneesmiddelen ontwikkelde zich van een incidenteel experiment tot een structurele marketingstrategie, voor allerlei personen op de geneesmiddelmarkt. Veel nieuwe, onbekende geneesmiddelen konden door advertenties bekend gemaakt en geaccepteerd worden, nog voordat ze precies begrepen en onderzocht waren binnen de reguliere geneeskunde. In het proefschrift wordt dit proces geïllustreerd aan de hand van trajecten van koortsmiddelen, met name kinabast (de koortswerende bast van Cinchona-soorten uit Peru, waarvan de werkzame stof kinine later tegen malaria gebruikt zou worden). Het commerciële succes of mislukken van producten op de geneesmiddelmarkt werd niet alleen bepaald door de praktijken van adverteerders, maar ook door externe factoren, zoals lokale epidemieën en politieke en economische opschudding op het wereldtoneel. Voor adverteerders van geneesmiddelen speelden commerciële belangen een hoofdrol: zij konden hierdoor hun praktijk opschalen naar een regionaal, nationaal of zelfs internationaal niveau. Dit onderzoek naar de trajecten van geneesmiddelen toont daarmee het grensoverschrijdende karakter aan van de medische markt in de vroegmoderne tijd.

Begindatum en -tijd
12 december 2018 12:45
Einddatum en -tijd
12 december 2018 13:45
Promovendus
W. Klein
Proefschrift
New Drugs for the Dutch Republic: The Commodification of Fever Remedies in the Netherlands (c. 1650-1800)
Promotor(es)
prof. dr. A.H.L.M. Pietersprof. dr. H.G.M. Jorink