Deze uitspraak van Pieter Geyl is aanzet tot dit lustrumcongres.
Met de metafoor ‘eeuwig’ bedoelde hij dat beginselen onwankelbaar gezag in iedere context genieten en niet ter discussie kunnen staan. In 1942 gaf dit standpunt zekerheid aan de universitaire gemeenschap. Maar beginselen zijn in werkelijkheid altijd betwist. Evenmin komen problemen doorgaans zo ondubbelzinnig en ingrijpend van buiten de universiteit als in de oorlogsjaren het geval was. Maar het beeldje en het citaat in de hal van het Academiegebouw herinneren ons eraan dat de universiteit altijd positie kiest in en met beginselen die zowel binnen als buiten de universiteit leven. Over die beginselen wordt juist veel getwist, en terecht.
De initiatiefnemers voor dit symposium zijn Josine Blok, Bas de Gaay Fortman en Willem Hendrik Gispen.
GEANNULEERD! DIT SYMPOSIUM VINDT DIT NAJAAR PLAATS. DATUM VOLGT
Programma
9.30 uur Ontvangst met koffie/thee
10.00 uur Opening door Rector Magnificus / Voorzitter Lustrumcommissie (aula)
10.10 uur In de zwartste uren bleven wij weten dat er eeuwige beginselen zijn
Context en doel van het symposium,
Josine Blok (GW)
10.25 uur Veranderende beginselen
In de laatste dertig jaar zijn de doelstellingen van wetenschappelijk onderzoek in sommige disciplines fundamenteel veranderd. We doelen hiermee niet op wetenschappelijke paradigma-wisselingen, maar op veranderde maatschappelijke standpunten, die hun weerslag hebben op wetenschappelijk werk. De inleiding bespreekt een treffende casus van zo’n verandering van beginselen: van economisch rendement naar milieu-bewustzijn.
Voorzitter: Josine Blok
Inleider: Wim Kremer (DGK)
De Wageningen casus: markt en wetenschap
Doen ook elders zulke fundamentele veranderingen zich gelden? Discussie met: Hans Schenk (REBO), Maarten Prak (GW), Bert Weckhuizen (BETA), Wiljan van den Akker (GW)
11.25 uur Pauze
11.40 uur Botsende beginselen
In sommige disciplines zijn verschillende beginselen richting-bepalend die onderling met elkaar in strijd zijn. Wetenschappelijk werk in deze domeinen betekent een voortdurend tegen elkaar afwegen van principes die even ‘waar’ gevonden worden maar onderling niet te verenigen zijn. De inleiding bespreekt een terrein waar onverenigbare principes om voorrang strijden: het recht op verschil en het recht op gelijkheid.
Voorzitter: Willem Hendrik Gispen (GNK/GW)
Inleider: Bas de Gaay Fortman (REBO)
Mensenrechten: het non-discriminatie principe
Zijn ook in andere disciplines beginselen richting bepalend die onderling in strijd zijn? Discussie met: Bob Becking (GW), Keimpe Algra (GW), Elsken van der Wall (GNK), Rens Voesenek (BETA)
12.40uur Lunch
13.45 uur Botsende beginselen
Beleid en praktijk in het onderwijs worden steeds, zo lijkt het, door tegenstrijdige principes aangedreven. Hoe gaan we om met een even ferm geloof in gelijke kansen, hoger onderwijs voor velen en eisen van academische kwaliteit? De inleiding onderzoekt een casus van zulke botsende principes: voor welk problemen zou het gebruik van het loten een oplossing zijn?
Voorzitter: Hans Bertens (GW)
Inleider: Josine Blok
Loting, selectie en kwaliteit
Hoe gaan we in het onderwijs met deze botsende beginselen om? Discussie met: Adriaan Dorresteijn (REBO), Dop Bär (GNK), Theo Verbeek (GW), Liesbeth Woertman (FSW),
14.45 uur Pauze
15.15 uur Gelijke beginselen? Universiteit en maatschappij
De universiteit bestaat in de de maatschappij en dank zij de maatschappij. Niemand betwijfelt dat de maatschappij het recht heeft om van de universiteit iets terug te krijgen, al is het maar verantwoording van kwaliteit en resultaten. Maar wat mag de maatschappij verwachten, en hoeveel? Hoe bepalen we de grens tussen beleid van onderzoek en onderwijs, bepaald door het democratisch gekozen parlement, en de noodzakelijke academische vrijheid? De inleiding opent dit debat.
Voorzitter: Bas de Gaay Fortman
Inleider: Willem Hendrik Gispen
Wat mag/kan de maatschappij van de universiteit verwachten? Wie betaalt bepaalt? Discussie met: Ieke Moerdijk (BETA), Martin Everaerts (GW), Madeleine de Cock Buning (REBO), Willem Koops (FSW)
16.15 uur Column van Constantijn Kelk (REBO)
16.30 uur Afsluiting / Borrel
GEANNULEERD! DIT SYMPOSIUM VINDT DIT NAJAAR PLAATS. DATUM VOLGT