Cardiovascular Research (Cardiovasculair onderzoek)
Hart- en vaatziekten zijn in de westerse wereld nog steeds de belangrijkste oorzaak van sterfte. Echter, de laatste decennia is er belangrijke vooruitgang geboekt bij de ontwikkeling van nieuwe en werkzame behandelingen. Het hedendaagse onderzoek richt zich derhalve meer en meer op vroegtijdige diagnose en preventie. In het UMCU speerpunt “Circulatory Health” staan de 3Ps centraal: predictie, prognose en preventie.
Het belangrijkste onderwerp in ons focusgebied is het in patiëntencohorten zoeken naar genetische en moleculaire markers (specifieke genen of eiwitten) die een verhoogd risico van het ontwikkelen of verergeren van hart- en vaatziekten met zich meebrengen. Hiervoor maken wij gebruik van geavanceerde beeldvormende en moleculaire technieken. Het betreft onderzoek naar (de functie van) onbekende eiwitten die geïdentificeerd worden met behulp van nieuwe technieken, zoals proteomics. Het betreft hier zowel eiwitten afkomstig uit het hart als uit de vaten.
Ons tweede belangrijke onderwerp betreft onderzoek naar het vermogen van stamcellen om nieuw cardiovasculair weefsel te genereren, ten bate van patiënten met een levensbedreigende hart- en vaatziekte. Tenslotte wordt farmaco-epidemiologisch onderzoek verricht om de interactie tussen medicatie en het genome van de individuele patiënt beter te begrijpen om zodoende bijwerkingen te voorkomen.
Bij onze beide onderzoeksonderwerpen streven wij naar het faciliteren van geïndividualiseerde patiëntenzorg door onderzoek dat betrekking heeft op het gehele gebied ‘van zorg tot molecuul en terug’.
Atherosclerotische vaatziekte
In verschillende onderzoeken zijn patiënten die het Universitair Medisch Centrum Utrecht bezochten in verband met duidelijke atherosclerotische vaatziekte onderzocht op het voorkomen van arteriële problemen in andere gedeelten van het hart- en vaatstelsel. Wanneer dergelijke problemen worden aangetroffen, screenen we deze patiënten op specifieke genetische en moleculaire markers.
Aangezien alle patiënten minimaal drie jaar worden gevolgd in verband met cardiovasculaire aandoeningen, hopen we markers te kunnen identificeren die het optreden van atherosclerosegerelateerde hart- en vaatziekten kunnen voorspellen. Dit kan ons helpen effectieve screenings- en behandelprogramma's op te zetten waarmee we de sterfte van patiënten met een hoog risico wellicht kunnen verminderen en hun kwaliteit van leven kunnen verbeteren.
Stamcellen
Een nieuwe tak van de cardiovasculaire geneeskunde doet onderzoek naar het regeneratieve vermogen van uit beenmerg afkomstige stamcellen voor het herstellen van beschadigd weefsel. Met gebruikmaking van bloedmonsters van patiënten met cardiovasculaire ziekten en met behulp van dierexperimenteel onderzoek beoordelen wij de invloed van diverse risicofactoren op de wijze waarop deze stamcellen nieuw vaatweefsel kunnen vormen.
Onlangs hebben leden van ons focusgebied specifieke stamcellen voor het hart ontdekt. De functionaliteit van deze cellen als nieuwe hartcellen moet nu op elektrofysiologisch niveau worden onderzocht om hun potentieel om beschadigd hartweefsel te vervangen te kunnen bepalen.
Electrische Biomarkers
Bij patiënten met hartritmestoornissen worden vaak pacemakers of ICDs geplaatst die in geval van nood het hartritme kunnen herstellen. Het selecteren van patiënten met een hoog risico voor hartritmestoornissen is niet eenvoudig en zal hopelijk met de door ons ontwikkelde biomarkers verbeterd kunnen worden. Soortgelijke markers kunnen ook aritmogene bijwerkingen van medicamenten voorspellen en zodoende bijdragen aan de selectie van de juiste medicatie voor de individuele patiënt.
Voor meer informatie, zie:
Contact
Prof. M.A. (Marc) Vos
T + 31 30 253 89 00
E M.A.Vos@umcutrecht.nl
Prof. G. (Gerard) Pasterkamp
T + 31 30 250 71 55
E g.pasterkamp@umcutrecht.nl