Logo Universiteit Utrecht
RSS | Contact & routes | Site-info
English
Stuur door...
Print deze pagina
a a a
Universiteitsbibliotheek Utrecht

Kunstgeschiedenis

Internetbronnen

Op deze pagina vindt U verwijzingen naar een aantal geselecteerde websites die voor kunsthistorici van belang kunnen zijn. Klik op één van de volgende rubrieken:


Webgidsen kunstgeschiedenis algemeen

Hieronder zijn een aantal links opgenomen naar webgidsen die het gehele terrein van de kunstgeschiedenis bestrijken:


Databases kunstgeschiedenis

Hieronder links naar direct bevraagbare kunsthistorische databases (bibliografisch, afbeeldingen en anderszins):

  • Links zu kunsthistorischen Datenbanken
    Overzicht van een aantal via het world wide web bevraagbare kunsthistorische bibliotheken, databanken en digitale beeldbanken, gemaakt door het Kunsthistorisches Institut van de Freie Universität Berlin.
  • The Getty Website
  • The Dictionary of Art Historians
    Biografisch woordenboek van kunsthistorici en museumdirecteuren. Sommige kunsthistorici krijgen extra aandacht op het internet; zie bijvoorbeeld de uitgebreide site, met fulltext publicaties, van Ernst Gombrich: The Gombrich Archive. Of van de Duitse kunstenaars/kunsttheoreticus Bazon Brock
  • ArtLEX
    Engelstalig woordenboek van kunsthistorische termen. Een beperkt aantal begrippen krijgt langere artikelen. Met afbeeldingen en links naar andere websites.
  • Words of art
    Woordenlijst van kunstheoretische begrippen. Samengesteld door Robert Belton (Okanagan University College, Canada). Engelstalig.
  • Musées de France: catalogue des collections
    Database waarin een groot en groeiend aantal kunstwerken uit meer dan 100 Franse openbare collecties wordt gecatalogiseerd. Onderdeel van de database is Joconde, waarin het bezit van meer dan 75 kunsthistorische musea is opgenomen. Van veel kunstwerken zijn afbeeldingen beschikbaar.
  • Bildarchiv zur Kunst und Architektur in Deutschland
    Grote database met anderhalf miljoen afbeeldingen van gebouwen, kunstwerken en andere (kunst)objecten in Duitsland. Aan de basis ligt de beelddatabank Marburger Index, ook als microfiches aanwezig in de Letterenbibliotheek. Zie voor meer informatie in de Onderzoekgids Kunstgeschiedenis (onder 'microfiches').
  • Bildarchiv Preussischer Kulturbesitz
    De gedigitaliseerde fototheek van de Stiftung Preußischer Kulturbesitz in Berlin. Inhoud: foto's van kunstwerken (niet alleen uit Berlijn), maar ook foto's van historische geburtenissen. Zoekmogelijkheden op kunstenaar, onderwerp, museumcollecties, fotograaf. Het resultaat wordt wel ontsierd door een enorm storend watermerk.
  • Herplaatsingsdatabase
    Database van kunstvoorwerpen die door ICN en musea worden aangeboden voor overname door andere musea.
  • Beeldbank Gemeentearchief Amsterdam
    Database met foto's en bouwtekeningen van Amsterdam. Zoeken op straatnamen, namen van gebouwen en namen van collecties.
  • The Art Historians' Guide to the Movies
    Geordende lijsten filmtitels, geselecteerd op referenties aan kunstvoorwerpen en gebouwen en toegelicht door kunsthistoricus Craig Eliason.
  • The Women Artists Archives National Directory (WAAND)
    Database met gegevens over archiefcollecties in de Verenigde Staten over vrouwelijke kunstenaars na 1945.

Nieuwsgroepen en discussielijsten kunstgeschiedenis

Een selectie van nieuwsgroepen en discussielijsten op verschillende gebieden van de kunstgeschiedenis.

  • The Art History Research Centre
    Via deze pagina vind je overzichten van nieuwsgroepen en discussielijsten ('mailing lists'), met enige inleidende informatie over werking en netetiquette.
  • TILE / arts-related mailing lists
    TILE is een index op mailing lists, toegankelijk op onderwerp.
  • H-ArtHist
    Een in Duitsland geredigeerde lijst, die open staat voor berichten over alle genres, media, perioden en kunsthistorische benaderingen. Het archief is ook te raadplegen door niet-abonnees.
  • H-Museum
    Mailing list voor de internationale museumwereld. Communicatieplatform waarop alle mogelijke kwesties aan de orde komen met betrekking tot musea en cultureel erfgoed. In 'current focus' gedegen documentatie rond actuele kwesties, zoals de gevolgen van de oorlog in Irak voor het cultureel erfgoed van het land.

Instellingen

Links naar adreslijsten, en vervolgens naar een selectie van de homepages van individuele bibliotheken en onderzoeksinstellingen op het gebied van de kunstgeschiedenis; vervolgens links naar adreslijsten van, resp. geselecteerde homepages van (kunsthistorische) musea.

Beroepsorganisaties


Bibliotheken en onderzoeksinstituten in Nederland

Bibliotheken en onderzoeksinstituten wereldwijd

Musea algemeen

Nederland

Internationaal

Individuele musea

Nederland

Internationaal

België

Groot Brittannië

Frankrijk

Italië

  • Vatican Museums Online
    De officiële site van het Vaticaan, met informatie over de verschillende collecties, afbeeldingen (met zoom) en toelichtingen. Een alternatief is de site van Christus Rex, Musei Vaticani, die beperkter informatie en reproducties van mindere kwaliteit biedt. De site van het Vaticaan geeft  ook toegang tot  de online catalogus van de Vaticaanse bibliotheek en bevat informatie over de archieven enz.
  • Galleria degli Uffizi
    Ofwel: Virtual Uffizi: the complete catalogue. Van alle schilderijen op zaal zijn korte beschrijvingen en een afbeelding opgenomen. Alle geëxposeerde schilderijen zijn ook per ruimte te bekijken.
  • Ambrosiana Archive
    Inventory-catalogue of the drawings of the Biblioteca Ambrosiana: online collectiecatalogus van de tekeningen in het bezit van de Biblioteca Ambrosiana, Milaan. Auteur: Robert Randolf Coleman (University of Notre Dame). Geeft gedetailleerde en up-to-date informatie: het is een gedegen wetenschappelijke catalogus van (een groot aantal van) de tekeningen uit deze befaamde collectie. Meer dan de helft van de de ongeveer 7000 beschrijvingen is voorzien van een afbeelding.

Verenigde Staten

Overige landen


 

Kunstgeschiedenis: Tools

Het Getty Information Institute heeft een aantal instrumenten ontwikkeld ten behoeve van de beschrijving en ontsluiting van kunsthistorische databestanden: thesauri of 'vocabularies' die zowel in het catalogiseren van museumbezit als in andere onderzoeksbestanden (bibliografieën zoals BHA) gebruikt kunnen worden. De Getty streeft ernaar dat deze hulpbestanden als internationale standaardthesauri zullen gaan dienen, en gezien de omvang van de door de Getty Trust beschikbaar gestelde middelen en personeel, en de doordachte opzet zal dat ook wel gebeuren. In Nederland is onder andere het Rijksbureau voor Kunsthistorische Documentatie RKD bij het opstellen van deze thesauri betrokken, en internationaal ook vele andere instellingen verenigd in de International Terminology Working Group.

  • De Art & Architecture Thesaurus is een alomvattende hierarchisch geordende lijst van termen die de gehele kunst en architectuur betreffen. Het RKD coördineert de Nederlandse vertaling van de AAT. Deze is nog niet compleet, maar al wel te raadplegen als: De Nederlandse AAT.
  • De Union List of Artist Names is een thesaurus van namen van kunstenaars, inclusief alle bekende pseudoniemen en spellingsvarianten: tevens worden de levensdata en een summiere (bibliografische) bronverwijzing opgenomen. De List wordt o.a. gevoed door het RKD, die inmiddels ook haar eigen database met gestandaardiseerde kunstenaarsnamen beschikbaar heeft gesteld (testversie). Vooral - maar niet alleen - voor namen van Nederlandse kunstenaars van belang. De database fungeert tevens als index op de (papieren) bestanden bij het RKD. Zie: RKDArtist
  • De Thesaurus of Geographic Names, een internationale, hierarchische thesaurus van geografische termen (inclusief plaatsnamen) is nog in een vroeger stadium van opbouw.
Deze thesauri kunnen ook als stand alone besteld worden om bijvoorbeeld in een door een instelling of onderzoeker opgebouwd databestand (catalogus, database voor onderzoeksgegevens) te worden geintegreerd. Bijvoorbeeld een database die gestructureerd is volgens de Categories for the Description of works of Art, een door de Getty Information Institute en de College Art Association opgestelde standaardstructuur en -terminologie voor de beschrijving van individuele kunstwerken in databases.
Het Rijksbureau voor Kunsthistorische Documentatie houdt een database bij van kunstenaars in het domein van de Westerse beeldende kunst sedert de late Middeleeuwen (ca. 1200) tot op heden. RKDArtist bevat meer dan 130.000 records met biografische gegevens van Nederlandse en buitenlandse kunstenaars. De database fungeert tevens als standplaatsindex op de collecties van het RKD.

Kunstgeschiedenis: Algemene sites

Links naar monografische sites [i.e. geen webgidsen, bibliografieën, discussielijsten etc.] die de kunstgeschiedenis in het algemeen, of grote deelgebieden c.q. periodes bestrijken.

  • Timeline of art history
    Tijdbalk met links naar tekstuele informatie, special features en beeldmateriaal. Publicatie van het Metropolitan Museum of Art. Helaas pas gevorderd tot het jaar 1600.

Kunstgeschiedenis: Afbeeldingen

Via internet zijn veel afbeeldingen van kunstwerken te vinden. De vraag is alleen waar. Er bestaan professionele sites van musea, sites van goedwillende amateurs en alles daar tussenin. Een belemmering voor het openbaar beschikbaar stellen van afbeeldingen van kunstwerken is het risico van overtreding van de auteurswet. Veel musea plaatsen daarom hun kunstwerken niet op het net, of alleen met een afbeelding van lage kwaliteit. Een leidraad bij het zoeken naar afbeeldingen op internet geeft Finding images on the web, een initiatief van de Boston University Libraries.

Een lijst van zoekmachines om afbeeldingen te vinden geeft Art History Resources: Image Finders. Een overzicht van grote sites met afbeeldingen vind je op Image Archives van Boston University en in The World Wide Web Virtual Library

Sites met veel afbeeldingen zijn:

  • Web Gallery of Art
    De Web Gallery of Art bevat meer dan 11.500 digitale reproducties van Europese schilderijen en sculpturen uit de periode 1150 tot 1800. Een aantal daarvan is voorzien van beknopte toelichtingen. De site is aangevuld met biografieën van kunstenaars. Een uitgebreide zoekmachine maakt het mogelijk te zoeken op o.a. kunstenaarsnaam, stroming, periode en locatie.
  • The Thinker Imagebase
    Meer dan 85.000 afbeeldingen van kunstwerken, alle uit de collectie van de Fine Arts Museums of San Francisco. Te doorzoeken op kunstenaar, maar ook op onderwerp, genre enz. Alle afbeeldingen kunnen via de zoom-optie tot in detail worden uitvergroot.
  • Artcyclopedia
    Register op afbeeldingen van kunstwerken op het internet. Zoekmogelijkheden op o.a. kunstenaarsnaam, periode, stroming, nationaliteit en museum. Als basis zijn grote sites van musea en databanken gebruikt. Ruim 100.000 kunstwerken van 7.500 kunstenaars zijn op deze manier toegankelijk gemaakt.
  • Agence photographique de la Réunion des musées nationaux
    Honderdduizenden reproducties van de fotoafdeling van de Réunion - de overkoepelende organisatie van de Franse nationale musea. Schilderijen, tekeningen, prenten, sculpturen en toegepaste kunst uit het Louvre, Musée d'Orsay en vele andere, ook regionale musea, zijn op te vragen via kunstenaarsnaam, techniek, materiaalsoort en naam museum. De afbeeldingen in kleur of zwart-wit zijn echter klein van formaat. Je kunt eigen sets maken en 'officiële' reproducties bestellen.
  • Olga's Gallery
    Ruim 8.000 kleurafbeeldingen van kunstwerken uit alle perioden. Summiere toelichtingen, maar zoekmogelijkheden op naam, land, stroming en full-text. Rusland is goed vertegenwoordigd. De afbeeldingen zijn op het beeldscherm van redelijke kwaliteit.
  • ArtServe: art & architecture mainly from the Mediterranean Basin and Japan
    Grote verzameling foto's van gebouwen, stadsgezichten en kunstvoorwerpen, door Michael Greenhalgh, Australian National University.

Andersoortig beeldmateriaal, bewegend beeld, in de vorm van documentaire films over kunst en kunstenaars, biedt de Roland Collection of Films and Videos on Art. Via deze site kunnen honderden korte en langere documentaires online, zonder kosten, bekeken worden. De beeldkwaliteit houdt niet over, maar er zitten inhoudelijk goede films bij.

Kunstgeschiedenis: Kunstenaars

Links naar sites over (afzonderlijke) kunstenaars.

Kunstgeschiedenis: Specials

Verwijzingen naar sites die een gespecialiseerd onderwerp binnen de kunstgeschiedenis betreffen (bronnen, discipline, enz.)

  • NetSERF The Internet Connection for Medieval Resources
    Links naar websites over de middeleeuwen, geordend in ruime rubrieken als archeologie, architectuur en literatuur. Ook verwijzingen naar archieven en bibliotheken, literatuur en bibliografieën, verenigingen, organisaties en genootschappen, en conferenties en andere evenementen.
  • The Italian Renaissance Art Project
    Basisinformatie, goede reproducties, tekstfragmenten etc.
  • Northern Renaissance ArtWeb
    Verzameling links naar (pagina's op) websites met informatie over Zuidnederlandse kunstenaars en vooral afbeeldingen van kunstwerken (15de-16de eeuw).
  • Het geheugen van Nederland
    Educatieve site met 'beelden en teksten uit de vaak verborgen collecties van Nederlandse culturele instellingen'. Zoals schilderijen uit het Mauritshuis (goede reproducties!), monumentenfotografie, gravures en tekeningen uit de 18de eeuw, prenten van L.J. Jordaan enz.
  • Center for Jewish Art
    Website van het Center for Jewish Art in Jerusalem, met o.a. de Jerusalem Index of Jewish Art, een database van Joodse kunstvoorwerpen en architectuur (in opbouw).
  • Delineavit et Sculpsit
    Site van het gelijknamige tijdschrift, gewijd aan teken- en prentkunst van oude meesters. Bevat o.a. adressen van en links naar instellingen en musea op het gebied van tekenkunst en grafiek. Initiatief van het Prentenkabinet van de Universiteit Leiden.
  • Het Sint Lucas Gilde te Delft
    Geannoteerde versie van de Meesterboecken van het gilde, zoals gepubliceerd door F.D.O. Obreen in: Archief voor Nederlandsche Kunstgeschiedenis. Verzameling van meerendeels onuitgegeven berichten en mededeelingen betreffende Nederlandsche schilders [...], deel 1, Rotterdam 1877-1878.
  • Giove: the Giustiniani collection in a virtual environment
    Website met database van alle schilderijen die ooit deel uitmaakten van de collectie van de gebroeders Benedetto en Vincenzo Giustiniani.
  • Iraq: the cradle of civilization at risk
    Speciale sectie van discussieplatform voor museumprofessionals geeft overzicht van de situatie rond de kunstvoorwerpen en het erfgoed in Irak sinds de oorlog (2003). Bevat vele relevante links.
  • Museum of Islamic Art
    Virtueel museum van kunstwerken en gebouwen uit de islamistische wereld. Samenwerkingsproject van meerdere musea, met 'museumcollectie' en database.

Kunsttheorie: Algemene sites

Kunsttheorie: Primaire teksten

Voor full-text edities van kunsttheoretische teksten, zie de pagina Full-text boeken

Iconologie en iconografie

Iconologie: Algemeen

  • Sources for the Study of Iconography
    Deze site bevat een door Beryl Smith van Rutgers University samengestelde elementaire bibliografie op het gebied van de iconografie
  • Iconografische thema's
    Nederlandse site (auteur Jaconelle Schuffel) met een beperkt aantal iconografische onderwerpen. Korte teksten en goede afbeeldingen. Alfabetisch of per categorie: klassiek, religieus, profaan en allegorie
  • The Index of Christian Art
    Dit is de database van de Index of Christian Art, Princeton University. De afdeling Bijzondere Collecties van de Letterenbibliotheek huisvest een integrale copie (afbeeldingen en kaartsysteem). De database bevat vooralsnog alleen de in de laatste jaren bewerkte kunstwerken. De toegang is beperkt (in Nederland alleen bereikbaar vanuit de Letterenbibliotheek van de Universiteit Utrecht)
  • ICONCLASS
    ICONCLASS is een ontsluitingssysteem voor iconografische themata in de beeldende kunst. De ICONCLASS Libertas browser is vrij raadpleegbaar. ICONCLASS is het resultaat van een samenwerking tussen de universiteiten van Leiden en Utrecht.
  • A&A (Art & Architecture)
    Database van kunstwerken. De site wordt onderhouden door het Courtauld Instutute of Arts, en geeft toegang tot de eigen collectie kunstwerken en (een deel van) de omvangrijke fotodocumentatie. De database is vooral interessant, omdat er gezocht kan worden op voorstellingen van kunstwerken. Daarnaast uiteraard ook op kunstenaarsnaam, locatie enz. In 2007 bevat de database ca. 40.000 reproducties.
  • De Bijbel in de Nederlandse cultuur
    Uitgebreide site in opbouw (Amsterdam University Press) over de invloed van de bijbel op de Nederlandse beeldende kunst, letterkunde, muziek en de samenleving in het algemeen. Geleidelijk komen alle bijbelteksten (Nieuwe Bijbelvertaling) beschikbaar. De site is heel handig voor algemene informatie over de culturele invloed van de bijbel, maar ook goed te gebruiken voor oriënterend iconografisch onderzoek. Aan de bijbelteksten wordt een groeiend aantal afbeeldingen gekoppeld. Er kan ook gezocht worden op namen, begrippen en zelfs op ICONCLASS-notatie (via 'geavanceerd zoeken').
  • Saints in art
    Website gebaseerd op het gelijknamige boek van Clara Irskine Clement (1899); bevat een uitgebreide 'Saints Index'.
  • The Encyclopedia Mythica
    Selectie uit een omvangrijke encyclopedie van mythologie en folklore, die niet meer op het net is. Lemma's over en afbeeldingen van goden, helden en mythische wezens
  • Theatrum Biblicum Project

Iconografie: Specials

Voor full-text edities van bijvoorbeeld emblemataboeken, zie de pagina Full-text boeken

Moderne en hedendaagse kunst

Moderne en hedendaagse kunst: algemeen

  • Art in flux
    Webgids voor hedendaagse kunst
  • Postmodernism and art history
    Eigenzinnig hyperbook van kunstcriticus John Haber: grote verzameling recensies van tentoonstellingen, voorzien van een scala aan handige links.
  • Guide to contemporary art resources
    Internationale gids naar instellingen, tijdschriften, uitgevers, musea enz. op het gebied van hedendaagse kunst. Project in ontwikkeling van het Artium Basque Centre-Museum of Contemporary Art (Vitoria).

Moderne en hedendaagse kunst: specials
Sites gewijd aan specifieke themata en stromingen.

Geschiedenis van de bouwkunst

Hier zijn webgidsen, databases, discussielijsten en monografische sites op het gebied van de (geschiedenis van) de bouwkunst bij elkaar gezet in de volgende rubrieken:



Webgidsen bouwkunst


Databases bouwkunst

  • BONAS Archiwijzer
    Zoekmachine door het databestand van BONAS (Bibliografieën en Oeuvrelijsten Nederlandse Architecten en Stedebouwkundigen) biedt on-line toegang tot het werk van Nederlandse ontwerpers – architecten, stedenbouwkundigen en tuin- en landschapsarchitecten – uit de afgelopen twee eeuwen. In het databestand zijn behalve verwijzingen naar architect, gebouwtype, locatie en ontwerpjaar en beschrijvingen van de werken ook illustraties beschikbaar, zowel foto’s als tekeningen.
  • A digital archive of architecture
    Verzameling afbeeldingen van gebouwen uit alle perioden en regionen, gemaakt en verzameld door Jeffery Howe, Boston College.
     

Instellingen bouwkunst


Architectuurtheorie en -kritiek

  • ISAC Center: Interactive Systems in Architectural Criticism
    Bevat de Dictionary of Critical Terms, "een kritisch universum waarin picturale eruditie wordt gemengd met associatieve en multidisciplinaire methoden en technieken", een initiatief van de Vakgroep kunstgeschiedenis van de Rijksuniversiteit Leiden
  • Mensch und Mass: anthropomorphe Elemente in der Architekturtheorie des Quattrocento
    Dissertatie van Marcus Frings, TH Darmstadt 1995.

Gedigitaliseerde oude bronnen

Voor full-text edities van architectuurtractaten, zie de pagina Full-text boeken


Stedenbouw


Tuin- en landschapsarchitectuur

  • Landscape architecture virtual library
    Webgids, verzorgd door University of Toronto Center for Landscape Research
  • Die Gartenkunst
    Website van het gelijknamige tijdschrift. Bevat een op jaar geordende bibliografie op het gebied van tuinarchitectuur en tuinkunst (boeken, catalogi, tijdschriftartikelen). Kies 'Bibliographie'.
  • The Garden History Society
    Engelse vereniging met het oogmerk 'to promote the study of the history of gardening, landscape gardening and horticulture in all aspects'. Bevat o.a. een uitvoerige bibliografie (pdf) en bruikbare links.


Hedendaagse architectuurpraktijk


Monumentenzorg

Hier enkele Nederlandse en internationale sites betreffende de bescherming van monumenten van geschiedenis en kunst.

Bouwkunst specials

Sites gewijd aan specifieke themata of individuele architecten

Specifieke themata:

Sites gewijd aan individuele architecten

Archeologie

Sites op het gebied van de archeologie, de geschiedenis van de bouwkunst en van de beeldende kunst van de Klassieke Oudheid.

  • Aiolos
    Internetbronnen voor de klassieken, geselecteerd door de Universiteit van Amsterdam. Verdeeld in algemene bronnen, vakspecialistische bronnen en de persoonlijke selectie van de vakreferent, Laval Hunsucker.
  • Classics and Mediterranean Archaeology Home Page
    Grote verzameling links naar een variëteit aan websites en elektronische bestanden, beheerd door het Department of Classical Studies van de University of Michigan.
  • Ancient World Web
    Webgids voor alle mogelijke aspecten van de oudheid (west, oost en Amerika), een particulier initiatief van Julia Hayden. Waardevolle links, tussen sites van beperkt wetenschappelijk belang.
  • Electronic Resources for Classicists
    Internet editie van een zeer uitgebreide en betrouwbare webgids voor geschiedenis, literatuur en kunst van de klassieke oudheid.
  • A Bibliography on Roman Domestic Architecture
    Bibliografie over de (woning-)bouwkunst van de (antieke) Romeinse wereld

Kunstbeleid en -management


Zie hiervoor allereerst de internetbronnen op de bibliotheekpagina Kunstbeleid en -management
terug
naar boven