Apps en tips voor tablets en e-readers in de wetenschap
Wat kan wel en niet met iPads, andere tablets en e-readers?
Op tablet computers als de iPpad kunt u net als op gewone PC's of laptops consumptief én productief bezig zijn. Het bezoeken en gebruik maken van alle soorten websites is net zo simpel. U hoeft zich niet te beperken tot mobiele websites. Toch zijn er een paar belangrijke verschillen:
- Er is geen gewoon toetsenbord, dit verschijnt op het touchscreen zodra je het nodig hebt (je kunt vaak wel een los toetsenbord aansluiten). Bladeren, navigeren en het verkleinen en vergroten van tekst gaat heel simpel. Voor het gebruik van de iPad interface, de 'gestures' voor het touchscreen e.d. is er een video tutorial 'how to use the iPad', gemaakt door Butterscotch.com.
- Software installeren kan alleen in de vorm van zogenaamde 'apps' die speciaal voor het platform zijn geschreven (zie de lijst hieronder). Deze software is vaak simpeler maar ook gebruiksvriendelijker dan de zeer uitgebreide programma's voor de PC. De meeste mobiele sites en apps voor smartphones werken ook op tablets.
- Veel wetenschappelijke teksten zijn in HTML- of PDF-formaat. Op tablets kan men PDF's zonder problemen lezen, maar door de beperkte afmetingen er moet net als op netbooks wel iets meer geschoven of geschaald worden. Teksten in ePub-formaat zijn gebruiksvriendelijker. Speciaal voor de iPad geldt nog dat randapparatuur aansluiten lastig is en dat animaties/films gemaakt in Adobe Flash niet afgespeeld kunnen worden, maar de meeste films van YouTube bijvoorbeeld wel.
E-readers
E-readers zijn primair bedoeld om boeken en andere teksten te lezen. Dat gaat goed, met een lange batterijduur. Het ondersteunde formaat is ófwel ePub ófwel Mobi; daarnaast kunnen op e-readers ook PDF-files gelezen worden, zij het dat de mogelijkheden hiervoor doorgaans beperkt zijn.
De meeste e-readers zijn uitgerust met een e-ink scherm (alleen grijstinten), waardoor ze een lange batterijduur hebben. Er is meestal geen browser en de functionaliteit beperkt zich tot zoeken en soms het maken van annotaties in teksten.
Elsevier biedt met een third party application uit hun SciVerse-portal [bezoek deze site svp binnen de campus] de mogelijkheid om artikelen en e-books op Science Direct om te zetten in ePub of Mobi-format, waardoor ze ook op e-readers goed leesbaar zijn. Om van deze mogelijkheid gebruik te maken dient u een persoonlijk account aan te maken op de SciVerse-portal en de applicatie ‘E-reader Formats’ te activeren.
Draadloze toegang
Draadloze toegang tot het netwerk van de universiteit en internet is veel simpeler dan bij laptops en netbook-computers. Kies Eduroam uit de automatisch herkende netwerken en log éénmalig in met uw Solis-gegevens. Bij een volgend bezoek krijgt u automatisch toegang.
Mobiele bibliotheekdiensten
De bibliotheek heeft een mobiele website voor smartphones die ook op tablet-computers werkt, maar ook de gewone website van de bibliotheek is op tablets goed te gebruiken. Hetzelfde geldt voor RefWorks: zowel de mobiele als de gewone site kan met tablets gebruikt worden.
Om met een app (bv. PubMed on Tap) toegang te krijgen tot het digitale bezit van de Universiteitsbibliotheek moet u doorgaans zelf eenmalig de juiste EZProxy-instelling invoeren. Voor de Universiteitsbibliotheek Utrecht is dit:
http://proxy.library.uu.nl/login?url= [normaal]
http://proxy.library.uu.nl/login?url=%@ [dus inclusief %@, voor een aantal apps, aangegeven in de lijst hieronder]
Test iPads
De Universiteitsbibliotheek wil graag weten wat het potentieel belang en effect is van het gebruik van tablet computers voor informatievoorziening in onderwijs en onderzoek. Daarom doen wij vanaf eind april, vooruitlopend op een groter experiment bij Onderwijskunde een proef waarbij wij zes tablets (iPad2) uitlenen aan enkele groepen studenten en medewerkers bij Geowetenschappen (periode 4), artsen en onderzoekers in het UMCU (zomer) en studenten en medewerkers bij Geesteswetenschappen (periode 1), in ruil voor praktijkinzichten over toepassing in onderwijs en onderzoek.
De iPads blijven eigendom van de Universiteitsbibliotheek. Aan de proef is een essaywedstrijd gekoppeld, waarmee de deelnemende studenten één van de iPads kunnen winnen. N.B. Er is dus geen open inschrijving hiervoor.
Gedurende dit project komt meer informatie beschikbaar op de Facebook site van de Universiteitsbibliotheek en ook via Twitter: @UniUtrechtLib
Voor vragen kunt u ook direct terecht bij de projectleden:
Jeroen Bosman: j.bosman [at] uu.nl
Bianca Kramer: b.m.r.kramer [at] uu.nl
Huib Verhoeff: h.verhoeff [at] uu.nl
Aanbevolen apps voor tablet computers
Naast het gehele web en alle databases van de bibliotheek (Web of Science, Scopus, LexisNexis Academic etc.) zijn er vele speciale apps interessant voor studenten en wetenschappers. De lijst hieronder is maar een greep uit de honderdduizenden beschikbare apps. De lijst is bewust kort gehouden: de nadruk ligt op apps die ofwel voor een heel grote groep nuttig zijn of wel heel bijzonder in kwaliteit en functionaliteit.
Er staat een euroteken bij als het om een betaalde app gaat (doorgaans <10 euro). Als er een link staat naar iPhone/IPad betekent dat dat er twee versies van de app zijn.
Staat er alleen een link naar iPhone of iPad dan is er alleen voor dat apparaat een app, waarbij iPhone apps wel ook op een iPad gebruikt kunnen worden.
Kent u een app in uw vakgebied die hier absoluut bij moet? Laat het ons weten via:
e-mail: bibliotheek [at] uu.nl
twitter: @jeroenbosman
web: stel een vraag
Algemeen
- Bing [iPad, alleen in VS]: zoekmachine + browser
- Bluefire Reader [iPhone/iPad]: ePub en Adobe Digital Editions e-books lezen. NB Om Adobe DE boeken (bijvoorbeeld die van EBL) te kunnen lezen moet u een Adobe ID aanmaken en Bleufire daarmee 'authoriseren'. Gedownloade ebooks van EBL passen niet helemaal op de iPad pagina en dat vereist dus verticaal scrollen. Het menu oproepen kan door op een willekeurige plek op het scherm te tappen.
- Documents ToGo (Premium) € [iPhone/iPad | Android]: office pakket
- Dropbox [iPhone/iPad | Android]: bestanden in online mappen bewaren en mappen op computer(s) en tablet(s) daarmee synchroniseren
- Evernote [iPhone/iPad | Android]: notities maken en organiseren, ook met beeld en geluid
- Flipboard [iPad]: geïntegreerd updates lezen van vrienden op Facebook, Twitter, Flickr en Google Reader
- GoodReader € [iPad] lezen en annoteren PDF's, met synchronisatie met DropBox en Google Docs
- Hootsuit [iPhone/iPad]: Twitter-client met timeline, mentions, retweets, messages etc. in aparte kolommen
- iAnnotate € [iPad]: markeren en annoteren van PDFs
- InstaFetch Lite [Android]: (web)teksten bewaren om later te lezen
- InstaPaper (Pro €) [iPhone/iPad]: (web)teksten bewaren om later te lezen
- KeyNote € [iPad] presentaties maken, leest ook powerpoint-bestanden en ondersteunt presenteren op groot scherm of via beamer
- Knowtilus Pro € [iPad]: browser met 3 windows, teksteditor, teksten voorlezen in een taal naar keuze, teksten bewaren om later te lezen, schetsen maken, sharing
- Notes Plus € [iPad] (handgeschreven) notities maken, opnamen maken
- Photopad [iPad]: fotobewerking, ook voor simpel roteren gedownloade afbeeldingen en screenshots
- Prezi [iPad]: viewer voor Prezi presentaties, vereist account
- Remote RDP € [Android]: extern bureaublad, koppeling met desktop
- Twitter [iPhone/iPad]: communiceren en volgen van berichten
- Tweetcaster [Android]: Twitter dashboard
- Tweetdeck [iPad]: Twitter dashboard
- Wyse PocketCloud RDP/VNC [iPhone/iPad]: Remote Desktop ofwel extern bureaublad
Algemeen wetenschappelijk
- Blackboard Mobile Learning [Android & iPhone/iPad]: digitale leeromgeving - NB. Ga binnen de app naar de UU door het intikken van utrecht university en log dan in met uw Solis-gegevens. Blackboard mobile werkt nu voor alle faculteiten. Ook beschikbaar voor Blackberry.
- Call for Papers [iPhone/iPad]: congressen en symposia
- eClicker [iPhone/iPad] simpel voting system client
- eClicker Host € [iPhone/iPad] simpel voting system host
- iFieldwork [iPhone/iPad]: enquêtehulpmiddel , vereist account
- Mendeley [iPhone/iPad]: literatuurmanagement, PDFs lezen, organiseren en annoteren
- Nature reader [iPad]: reader voor het tijdschrift
- Papers (Mekentosj) € [iPhone/iPad]: literatuurmanagement, PDFs lezen, organiseren en annoteren; NB geef in settings de lange proxy op: http://proxy.library.uu.nl/login?url=%@
- PLoS [iPad]: reader voor PLoS Open Access tijdschriften
- SciVerse Scopus alerts [iPhone] artikel alerts, Scopus, vereist Scopus account
- SurveyTablet [iPhone/iPad]: enquêtehulpmiddel, vereist account
Bètawetenschappen
- BioChemistry Lab Suite [Android]: tool voor biochemische berekeningen
- Buffers € [iPhone/iPad]: buffers berekenen voor chemische oplossingen
- Chemistry Formulas € [iPhone/iPad]: scheikunde tool
- The Elements € [iPad]: visuele rondgang elementen
- fX-Integrator € [iPhone/iPad]: wiskunde tool
- iProtein [iPhone | iPad]: Eidogen-Sertanty's eiwitten index
- MObile REagents [iPhone] Eidogen-Sertanty moleculen
- ONScreen DNA € [iPhone | iPad]: 3D DNA visualisatie
- Pubmed Mobile [Android]: PubMed doorzoeken
- Pubmed on Tap € (or free lite version, with max. 10 refs saved in your library) [iPhone/iPad]: PubMed doorzoeken; NB geef in settings de PROXY op
- SpaceTime € [iPad]: wiskunde, incl. grafische calculator
- StarWalk € [iPad]: astronomische info en virtueel ruimtereizen
- SkySafari € [iPhone/iPad]: virtuele ruimtereis
Diergeneeskunde
- Diagnostic Imaging Atlas, Equine €€ [iPad]: diergeneeskunde van het paard
- Pubmed Mobile [Android]: PubMed doorzoeken
- Pubmed on Tap € (or free lite version, with max. 10 refs saved in your library) [iPhone/iPad]: zoeken in PubMed; NB geef in settings de PROXY op
- Referentiewaarden Veterinair [iPhone | Ipad / Android]
Geesteswetenschappen
- Art Authority for iPad [iPad]: beeldende kunst catalogus & museum index
Geneeskunde
- 3D Brain [iPhone | iPad]: functies en beschadigingen van hersenlobben
- Blausen Human Atlas € [iPhone | iPad | Android]: atlas van het menselijk lichaam
- OsiriX HD € [iPhone/iPad]: viewer voor radiologische beelden
- Pubmed Mobile [Android]: PubMed doorzoeken
- Pubmed on Tap (€) (or free lite version, with max. 10 refs saved in your library) [iPhone/iPad]: zoeken in PubMed; NB geef in settings de lange proxy op: http://proxy.library.uu.nl/login?url=%@
- Visual Dx [iPhone | iPad | Android]: ziektes en diagnose
- lijst met meer geneeskunde apps
Geowetenschappen
- Earth Glossary [iPhone/iPad]: geowetenschappelijk woordenboek
- Earth Observer € iPhone/iPad]: satellietbeelden en geologische kaarten
- Glossary of Geology (AGI) € [iPhone|iPad]: 40.000 aardwetenschappelijke begrippen
- Google Earth [iPhone/iPad | Android] interactieve kaarten en satellietbeelden
- iGeology [iPhone/iPad | Android]: geologische kaarten Verenigd Koninkrijk
Recht, economie, bestuur en organisatie
- hetRecht (Kluwer) [iPhone]: wetgeving en rechterlijke uitspraken
- OPmaat mobiel [iPhone]: Nederlandse wet- en regelgeving
- WettenNL [iPad]: Nederlandse wet- en regelgeving
- World Bank DataFinder [iPhone/iPad]: economische statistieken
Sociale Wetenschappen
- Brain Tutor HD € [iPad]: hersenverkenning via 3D scans en modellen
- PsychExplorer [iPhone]: pyschologie nieuws
- Social Science Research Network [iPhone]: publicatienetwerk