Profielpagina Universiteit Utrecht

Een groot deel van het onderzoek van ma. Gerdineke van Silfhout (1987, Universiteit Utrecht) richt zich op de effecten van coherentiemarkeringen, zoals connectieven (dus, omdat, toen) en visuele presentatie (doorlopende of gefragmenteerde zinnen) tijdens en na het lezen op het leesgedrag van leerlingen in het voortgezet onderwijs. 

Daarbij kijkt zij naar verschillen tussen lezers (vmbo versus vwo), genres (narratieve teksten versus schoolboekteksten) en verschillende typen connectieven (additieve, causale en temporele connectieven). 

In het te downloaden pdf-bestand vindt u mijn CV.

Huidig project

De verwerking van verhalende en studieboekteksten door vmbo’ers
01-03-2011 - 01-03-2014

Algemene projectbeschrijving:

De hoofdvragen van dit onderzoek zijn: Hoe verloopt het leesproces van vmbo’ers bij het lezen van verhalende teksten en studieboekteksen en hoe kunnen we dat leesproces vergemakkelijken? Het vmbo is de grootste onderwijssector binnen het voortgezet onderwijs. Hacquebord (2007) laat zien dat een kwart van de vmbo’ers niet in staat is de studieboekteksten te begrijpen.

Land (2009) toont aan dat vmbo’ers lezen ook niet leuk vinden en de studieboeken saai vinden. Land laat daarnaast zien dat bepaalde tekstkenmerken van invloed zijn op de begrijpelijkheid en de waardering van studieboekteksten. De vmbo’ers blijken ten eerste profijt te hebben van coherentie. Leerlingen begrijpen een tekst beter wanneer de structuur van de tekst expliciet is gemarkeerd dan wanneer deze impliciet is gelaten. Ten tweede blijken vmbo’ers identificerende studieteksten meer te waarderen, maar die teksten leveren lagere scores op tekstbegriptoetsen op dan distantiërende teksten.

Het offline-onderzoek van Land roept allerlei vragen op. Wordt de identificerende tekst anders verwerkt dan de distantiërende tekst? Leidt een identificerende tekst de aandacht af van de belangrijke informatie? Gebruiken betere lezers andere leesstrategieën dan zwakke lezers? Allemaal vragen die nog niet zijn beantwoord.

Het huidige project probeert deze leemte te vullen. Op grond van de resultaten van procesonderzoek kan worden nagegaan wat de theoretische verklaring is voor de gevonden effecten onder vmbo’ers. De praktische toepassing is dat we adviezen kunnen opstellen hoe onderwijsteksten te formuleren en kunnen zwakke lezers geïnstrueerd worden hoe ze een tekst moeten lezen. Coherentiemarkering (expliciet versus impliciet) en identificatie (identificerend versus distantiërend) zullen in dit onderzoek de twee tekstvariabelen zijn waarvan we het effect op het leesproces van vmbo’ers nagaan. Ook het type lezer (zwakke versus sterke lezers) en het genre (zakelijke versus narratieve teksten) zullen in ons onderzoeksdesign worden opgenomen.

Promotor:
Ted Sanders
Co-promotor(s):
Jacqueline Evers-Vermeul
Pim Mak

Voor samenvattingen en pdf-files van mijn publicaties verwijs ik u graag door naar http://www.linkedin.com/pub/gerdineke-van-silfhout/18/236/a08