Esther Nolte, postdoc bij departement Biochemie en Celbiologie heeft haar Horizonaanvraag toegekend gekregen. Een Horizon Doorbraakproject is een kortlopend onderzoeksproject dat wordt gefinancierd door het ‘Netherlands Genomics Initiative’. De projecten zijn bedoeld om innovatieve ideeën op het gebied van genomics en bioinformatica te verkennen en te ontwikkelen tot een “proof-of-concept”. Daarbij wordt binnen het Horizonprogramma de valorisatie van onderzoeksresultaten gestimuleerd.
Nolte’s Horizonaanvraag heeft als doel de genetische informatie te karakteriseren die cellen van het afweersysteem via kleine vetblaasjes met elkaar uitwisselen. Communicatie tussen cellen van het afweersysteen is van cruciaal belang voor het reguleren van afweerreacties tegen pathogenen. Deze regulatie is erg belangrijk om de reactie zo effectief mogelijk te maken zonder dat daarbij schade aan eigen weefsels ontstaat. Een vrij recent ontdekte manier van cellulaire communicatie is via de uitscheiding van kleine vetblaasjesexosomen genaamd.
Eiwitten die zich in deze exosomen bevinden kunnen zo naar andere cellen getransporteerd worden en daar een signaalfunctie uitoefenen. Op grond van de capaciteit van exosomen om biologische informatie te transporteren wordt momenteel ook onderzoek verricht naar de klinische toepasbaarheid van exosomen, o.a. bij vaccinontwikkeling en immunotherapie.
De onderzoeksgroep waar Nolte deel van uitmaakt bestudeert de samenstelling van exosomen, waarom en wanneer cellen exosomen maken en secreteren, en hoe exosomen naar doelwitcellen kunnen worden overgedragen.
Heel interessant is de recente vinding dat exosomen ook genetisch materiaal kunnen bevatten. Als genetisch materiaal van een cel wordt overgedragen naar een doelwitcel kan dit de aanmaak van geheel nieuwe eiwitten aansturen of de aanmaak van doelwitcel-eigen eiwitten op gen-niveau reguleren.
“Binnen het Horizonproject wil ik met geavanceerde technieken voor genoom-analyse in kaart brengen welk genetisch materiaal via exosomen wordt overgedragen naar doelwitcellen”, aldus Nolte. “Als de aard van dit genetisch materiaal bekend is, kunnen we inschatten hoe exosomen de functie van doelwitcellen kunnen beïnvloeden. Op deze manier zullen de resultaten bijdragen tot het ontrafelen van de exacte rol van exosomen binnen het afweersysteem.