23 recent gepromoveerde wetenschappers van de Universiteit Utrecht, waaronder 6 bètawetenschappers, hebben van NWO een Veni-subsidie gekregen. Dit is het grootste aandeel van alle universiteiten en een bovengemiddelde score voor Utrecht. Met 16% van het totaal aantal toekenningen zit de Universiteit Utrecht 3% boven haar marktaandeel eerste geldstroom. In totaal kende NWO 147 beurzen toe aan Nederlandse onderzoekers.
De jonge onderzoekers krijgen elk 250.000 euro. Met dat geld kunnen ze gedurende drie jaar ideeën ontwikkelen en onderzoeken. De Veni-subsidie is voor veel wetenschappers een eerste opstap in hun wetenschappelijke carrière.
De onderzoekers krijgen het geld vanwege hun talent voor het doen van vernieuwend wetenschappelijk onderzoek. Hoewel de Veni-onderzoekers aan het begin van hun carrière staan, hebben ze al wel aangetoond dat zij een opvallend talent hebben voor het doen van wetenschappelijk onderzoek.
Vernieuwingsimpuls
De Veni-subsidie maakt onderdeel uit van de Vernieuwingsimpuls van NWO, bestaande uit Veni, Vidi en Vici. Hiermee biedt NWO wetenschappers in verschillende stadia binnen hun carrière de mogelijkheid om grensverleggend onderzoek te doen. Veni’s zijn maximaal drie jaar geleden gepromoveerd. Ze zijn vrij om hun onderzoeksonderwerp te kiezen.
Alle Utrechtse Veni's op een rij:
Onderzoek van een nieuwe toestand van materie
Dr. Alessandro Grelli, UU – Institute for Subatomic Physics
Bij extreem hoge temperatuur en druk, geproduceerd bij ultrarelativistische botsingen van zware atoomkernen, ondergaat normale materie een faseovergang naar een plasma van ‘deconfined’ (ongebonden) quarks en gluonen. Dit onderzoeksproject bestudeert de eigenschappen van deze nieuwe toestand van materie door gebruik te maken van zware quarks.
Het skelet van de zenuwcel
Dr. Martin Harterink, UU – Celbiologie
Het microtubuleskelet van zenuwcellen is essentieel voor zowel de groei als de transport van bouwstenen in deze uitgestrekte cel. De onderzoekers gaan bestuderen hoe dit celskelet aangemaakt wordt en hoe de goede organisatie gecoördineerd wordt.
Filming catalysts at work
Dr. ir. Javier Ruiz-Martínez, UU – Inorganic Chemistry
New feedstocks and processes for the production of chemicals and fuels are needed. For such processescatalyst are required. This research project aims to understand how these catalysts operate by using tools which enables to study them while they are working.
Post-flooding trauma in plants
Dr. Rashmi Sasidharan, UU – Plant Ecophysiology
Excessive water from rains or floods cause both natural and cultivated plants to drown. Although some plant species can survive periods underwater, they will die once the flood waters recede. This project will investigate this post-flooding mortality in plants.
Sneller rekenen met kleinere getallen
Dr. Marco Streng, UU – Wiskunde
Bij databeveiliging en getaltheoretische experimenten worden dezelfde computerberekeningen uitgevoerd, met getallen van duizenden cijfers. Dit onderzoek maakt via meetkunde de getallen kleiner en daardoor de berekeningen sneller. Dit geeft nieuwe resultaten in de cryptografie, maar ook in de meetkunde zelf.
Supramoleculaire structuur van membraaneiwitten
Dr. Markus Weingarth, UU – Chemistry
Membraaneiwitten worden significant beïnvloed door hun lipidenomgeving, maar de manier waarop is niet duidelijk. Door de krachten van vaste-stofkernspinresonantie en moleculaire dynamica te verbinden, kan de complexe wisselwerking tussen eiwit en membraan op atomair niveau onderzocht worden.
De ethiek van domesticatie
Dr. Bernice Bovenkerk, UU – Ethiek Instituut
Veel mensen hebben bezwaar tegen ingrepen bij dieren, zoals genetische modificatie. Traditionele ethische theorieën kunnen deze bezwaren niet rechtvaardigen. Dit onderzoek gaat na of een theorie gericht op de soort, en niet alleen individuele dieren, genoemde bezwaren wél kan onderbouwen.
Pluripotente stamcellen: ethiek van lab naar patiënt
Dr. Annelien Bredenoord, UMCU – Medische Ethiek
Cellen die pluripotent zijn kunnen zich nog ontwikkelen tot bijna alle cellen en weefsels van het lichaam. Daarmee zijn ze zeer aantrekkelijk voor onderzoek en behandeling. Het gebruik van deze cellen in laboratorium en in de kliniek gaat gepaard met vele ethische uitdagingen. De onderzoekers zullen deze vragen bestuderen en richtlijnen opstellen voor een ethische verantwoorde vertaling naar patiënten.
Effectiviteit van geneesmiddelen
Dr. Rolf Groenwold, UMCU – Julius Centrum
Gezondheidszorg wordt steeds duurder. Het is daarom van belang te weten welke geneesmiddelen wél en welke niet werken, en voor wie. Dit onderzoek richt zich op het ontwikkelen van methoden om de effectiviteit van geneesmiddelen te bepalen.
Weten waar je bent
Dr. Ineke van der Ham, UU – Psychologische Functieleer
Onderweg onthouden we wat we in welke volgorde tegenkomen. Daarin maken we soms fouten. De een meer dan de ander. Met virtual reality experimenten bekijken de onderzoekers hoe dit ‘volgorde geheugen’ werkt en welke hersengebieden hier belangrijk voor zijn.
Snelwegen in de hersenen
Dr. Martijn van den Heuvel, UMCU – Psychiatrie
Snelwegen vormen slechts een klein gedeelte van het totale wegennet, maar zijn cruciaal voor langeafstandsverkeer. Hebben onze hersenen ook zo’n efficiënt ‘snelwegennet’ voor breincommunicatie? Dit onderzoek bestudeert de communicatiesnelwegen van de hersenen en hun rol in het goed functioneren daarvan.
Filosofie als Wetenschap: het project van de Brentanoschool Dr. Carlo Ierna, UU – Wijsbegeerte
‘De ware methode van de filosofie is die van de natuurwetenschappen’: zo wilde Franz Brentano filosofie als wetenschap hernieuwen. Welke rol speelde dit project in de Brentanoschool en wat betekent dit voor de verhouding tussen natuur- en geesteswetenschap?
Huisstofmijtallergie bij jonge kinderen: wat gaat er mis?
Dr. Ismé de Kleer, UMCU – Kinderlongziekten
Bij huisstofmijtallergie reageert het lichaam veel te heftig op contact met huisstofmijt. Dit komt door een fout in de programmering van het afweersysteem. De onderzoekers bestuderen hoe bij jonge kinderen de programmering van afweerreacties op huisstofmijt precies verloopt. Het uiteindelijke doel is een vaccinatie tegen huisstofmijtallergie te ontwikkelen.
Een logica van ‘echte’ relaties
Dr. Joop Leo, UU – Wijsbegeerte
Bestaande logica’s zijn perfect voor wiskundige relaties, maar voor alledaagse relaties zoals de liefdesrelatie zijn zij niet bijzonder geschikt. Het doel van dit onderzoek is een logica te ontwikkelen waarmee op een natuurlijke manier over ‘echte’ relaties geredeneerd kan worden.
Wat doet die leraar?
Dr. Tim Mainhard, UU – Educatie
Sommige risico jongeren lukt het wél om school af te maken. Een goede relatie met docenten is hierbij belangrijk. Dit onderzoek probeert aan de hand van hoe docenten met een leerling omgaan te voorspellen of deze leerling uitvalt of niet.
De invloed van dreiging op visuele selectie
Dr. Manon Mulckhuyse, UU – Experimentele Psychologie
Het kan van levensbelang zijn om gevaar snel te detecteren. Daarom moet ons visuele systeem bedreigende stimuli prioriteren. In dit project wordt onderzocht hoe en wanneer dreiging invloed heeft op visuele selectie en welke neurale processen daarbij een rol spelen.
Vet klimaatonderzoek in meersedimenten!
Dr. Sebastiaan Rampen, UU – Geochemie
Sommige algen passen de verhouding van bepaalde vetten aan de omgevingstemperatuur aan. In dit onderzoek wordt gekeken of deze vetten in meersedimenten bewaard blijven en of de verhoudingen hiervan gebruikt kunnen worden om de temperatuur van het verleden te reconstrueren.
Samenwerking tussen wetenschap en ondernemers
Dr. Frank van Rijnsoever, UU – Innovatiewetenschappen
Samenwerking tussen wetenschap en ondernemers is belangrijk voor onze kenniseconomie. Dit onderzoek bestudeert individuele keuzes tot samenwerking. Bij elkaar vormen deze samenwerkingen een ‘kennisnetwerk’. De onderzoeker gaat na hoe individuele keuzes de vorming van een kennisnetwerk beïnvloeden.
Oorzaken van massa-extinctie in zee
Dr. Micha Ruhl, UU – Organische Geochemie
Biodiversiteit op land en in zee zal mogelijk afnemen als gevolg van het massaal vrijkomen van broeikasgassen. De onderzoekers bestuderen oceanografische veranderingen tijdens het op grote schaal vrijkomen van broeikasgassen en het wereldwijd uitsterven van plant- en diersoorten, ~183 en ~200 miljoen jaar geleden.
Samenwerken in de middeleeuwse stad
Dr. Arie van Steensel, UU – Geschiedenis
Inwoners van laatmiddeleeuwse steden moesten zelf sociale voorzieningen treffen, omdat een sterke overheid ontbrak. Dit onderzoek vergelijkt hoe stedelingen in Engeland, Italië en de Nederlanden dat deden door samen te werken en zich te organiseren in ambachtsgilden, broederschappen en buurten.
De oorzaak van spraakontwikkelingsstoornissen
Dr. Hayo Terband, UU – UiL OTS
Spreken is een van de meest complexe menselijke vaardigheden. Niet alle kinderen komen het leerproces probleemloos door. Dit project onderzoekt welke neurocognitieve processen ervoor zorgen dat sommige kinderen niet goed kunnen leren spreken.
Ancient organic matter that matters
Dr. Jorien Vonk, UU – Earth Sciences
Climate warming thaws frozen soils, releasing their organic matter as greenhouse gases into our atmosphere. This study will target the oldest yet most reactive form of organic matter, freeze-locked in Siberian-Arctic ‘Yedoma’, and assess its contribution to a warming climate.
Racistische praat en vreemdelingenhaat
Dr. Maarten van Zalk, UU – Pedagogiek
Racistische jongeren gaan vooral om met vrienden die racistische opvattingen hebben. Maar het is onduidelijk op welke manier vrienden elkaar beïnvloeden door racistische opvattingen te delen. De onderzoekers bekijken hoe vrienden praten over immigranten en hoe ze vreemdelingenhaat kunnen tegenwerken.
Meer informatie
Perscommunicatie Universiteit Utrecht, (030) 253 3550, perscommunicatie@uu.nl.