Diepte zien mogelijk op latere leeftijd nog aan te leren 

De Utrechtse neurobiologen Chris Klink en Richard van Wezel onderzochten samen met collega’s van de Vanderbilt University (VS) hoe de hersenen de beelden van twee ogen combineren. Hiervoor lieten ze proefpersonen via spiegels met hun afzonderlijke ogen naar twee verschillende streeppatronen kijken. “In het begin zagen de proefpersonen steeds afwisselend het patroon van hun linker- en rechteroog”, vertelt Van Wezel. “Na ongeveer een half uur begonnen ze echter steeds vaker een beeld te zien dat een combinatie was van de twee patronen” (zie afbeeldingen). De hersenen pasten hun strategie voor het combineren van beelden van de twee ogen dus geleidelijk aan.

Aanpassingsvermogen
De hersenen bleven deze nieuwe strategie ook na het experiment nog toepassen. Pas nadat de proefpersonen weer een tijdje normaal met twee ogen konden rondkijken, vormden de hersenen weer op de gebruikelijke manier één beeld. Het onderzoek laat daarmee zien dat het brein van volwassen mensen het vermogen heeft om zich snel en blijvend aan te passen aan de nieuwe visuele omstandigheden. Van Wezel: “Als het nodig is, verwerken je hersenen de beelden binnen een half uur op een andere manier dan in de tientallen jaren hiervoor – en dat zonder automatisch terug te vallen in het oude patroon.”

Driedimensionaal leren zien
Het combineren van beelden uit twee ogen is belangrijk voor het zien van diepte. Hiervan wordt bijvoorbeeld in recente 3D-films gebruikgemaakt. Van Wezel: “Een aanzienlijk aantal mensen ziet geen extra diepte in 3D-films zoals Avatar omdat ze een lui oog hebben gehad. Ons onderzoek laat zien dat de hersenen ook op latere leeftijd kunnen leren de beelden uit twee ogen anders te combineren. Als de ogen worden getraind om goed naar één punt te kijken zou het voor deze mensen dus alsnog mogelijk kunnen zijn om diepte te zien.”

Meer informatie
Robert Kerst, wetenschapsvoorlichter faculteit Bètawetenschappen, (030) 253 1422, r.kerst@uu.nl.
B.g.g. Roy Keeris, persvoorlichter Universiteit Utrecht, (030) 253 2411, r.b.keeris@uu.nl.














Beeld in linkeroog proefpersoon                             Beeld in rechteroog proefpersoon



        

            Gecombineerde beelden van de twee ogen na ongeveer een half uur