Landbouwkundig topondezoek in Nederlands-Indië eind 19de en begin 20ste eeuw

Velen werkten daar als onderzoeker aan één van de talrijke landbouwproefstations. Er waren op Java en Sumatra meer dan een dozijn van zulke proefstations voor gewassen als  suikerriet, tabak, thee, koffie, cacao, rubber en oliepalm. Wetenschappers werkten er vooral aan het bestrijden van ziekten en plagen en het ontwikkelen en testen van nieuwe plantenrassen. De planters waren bereid hiervoor diep in de buidel te tasten. Het was toponderzoek, en met dit ‘proefstationwezen’ was Indië in feite vooruitstrevender dan Nederland zelf.

Naast nuchtere economische motieven bleken ook andere zaken een rol te spelen. De biologen waren bijzonder geïnteresseerd in de tropische natuur, en wilden bovendien graag laten zien dat hun wetenschap van nut was voor de landbouw. Niet in het minst speelde de koloniale trots een rol: toonaangevende biologen verkondigden een mix van  nationalisme en geloof in de natuurwetenschappen als bron van vooruitgang. Dankzij de wetenschap was Nederlands-Indië een modelkolonie.
 
Aan de proefstations maakten universitaire biologen kennis met de landbouw en leerden ze omgaan met praktische planters. Enerzijds hamerden zij op het belang van fundamenteel onderzoek en brachten zij de nieuwste theorieën over erfelijkheid mee; anderzijds ontstonden er toegepaste wetenschappen zoals plantenziektekunde en plantenveredeling. Daarom vonden ook steeds meer ingenieurs van de Wageningse Landbouwhogeschool er een plaats.