Onderzoekinstituut ZENO

Geschiedenis van de Filosofie

De geschiedenis van de filosofie is van oudsher een centraal zwaartepunt binnen het departement Wijsbegeerte. Voor zowel de oudheid als de moderne wijsbegeerte is er een ordinariaat (prof. dr. Keimpe Algra en prof. dr. Paul Ziche). Daarnaast zijn bij de disciplinegroep twee bijzondere hoogleraren, een universitair hoofddocent en een universitair docent betrokken. Het onderzoeksprogramma en zijn voorlopers zijn gedurende de afgelopen decennia door externe onderzoeksvisitaties nagenoeg onafgebroken op alle punten als “excellent” beoordeeld.

Het onderzoek binnen de sectie Geschiedenis kent drie zwaartepunten:

Antieke Filosofie
Stoa, Epicurisme
Leden: Prof. dr. Keimpe Algra, drs. Irene M. Conradi, drs. Albert Joosse, drs. Maarten van Houte, prof. dr. Jaap Mansfeld (emeritus), drs. A. Ntinti, prof. dr. Jan M. van Ophuijsen, drs. C. van Sijl (PhD student), dr. Teun L. Tieleman
>> Lees meer

De 17e eeuw
Descartes, Nederlands Cartesianisme, Spinoza en Spinozisme
Leden: Dr. Erik-Jan Bos, drs. Mark Aalderink, prof. dr. Piet Steenbakkers, prof. dr. Theo Verbeek
>> Lees meer

De 18e en vroege 19e eeuw
Kant en Duits Idealisme, Natuurfilosofie, metafysica en kenleer, wijsgerige uitwisseling tussen Europa en Nederland en vice versa.
Leden: Prof. dr. Paul Ziche en dr. Ernst-Otto Onnasch.
>> Lees meer

Onderzoeksprogramma

Het onderzoek binnen Geschiedenis van de Filosofie kent twee deelprogramma's: Historiography of Ancient Philosophy en Historiography of Modern Philosophy. Beide programma’s kenmerken zich door een sterk contextgerichte benadering die zich uit in aandacht voor tekst- en overleveringsgeschiedenis, bron-edities met en een focus op de relatie tussen filosofie en cultuur (waaronder religie) en op de relatie tussen filosofie en de bijzondere (natuur-)wetenschappen.
Voor het bronnenonderzoek in de sectie moderne filosofie zijn nieuwe geavanceerde computertechnieken in gebruik en in ontwikkeling, waardoor op intelligente wijze associaties binnen grote tekstcorpora opgespoord kunnen worden.

De programma’s participeren in de interfacultaire focusgroep History and Philosophy of the Sciences and the Humanities en in het universitaire Descartes Centre.

Feiten & cijfers

  • Tussen 2005 en 2007 verschenen binnen het programma circa 50 publicaties in internationale wetenschappelijke tijdschriften en bundels en circa 10 monografieën.
  • Ongeveer 20% van het onderzoek is extern gefinancierd (NWO, High Potentials).
  • In 2008 waren bij het programma 7 promovendi en een post-doc betrokken, in 2009 komt daar een nog een post-doc bij.

Het programma levert al jaren geregeld promovendi af met proefschriften op hoog of zelfs uitstekend niveau. Het programma organiseert maandelijks een eigen research colloquium voor alle medewerkers, promovendi en de studenten van de onderzoeksmaster.

Samenwerking

De onderzoekers van de beide deelprogramma's participeren in de onderzoekscholen OIKOS en Huizinga Instituut.

In Nederland/Vlaanderen werken we samen met collega’s uit Leiden, Rotterdam, Nijmegen, Groningen en Leuven.

Er is een uitgebreid netwerk van internationale contacten en samenwerkingsverbanden. Verder hebben alle senior onderzoekers van het programma een positie in een internationaal onderzoeksnetwerk en nemen zij zitting in editorial boards van wetenschappelijke tijdschriften.