Theoretische Filosofie
Het programma 'Logic, Meaning and Cognition' van de disciplinegroep Theoretische Filosofie richt zich op klassieke filosofische vragen gekoppeld aan vragen over de grondslagen van de wetenschappen.
De vragen betreffen waarheid, tijd, determinisme, vrijheid en de aard van de geest. We bestuderen de grondslagen van wiskunde, natuurkunde, informatica en linguïstiek. Beide lijnen, klassieke vragen en grondslagen, staan steeds in vruchtbare interactie. Wij putten voor ideeën en methoden zowel uit de wijsgerige traditie als uit de logica.
Het programma is ondergebracht in het Descartes Centre voor wetenschapsgeschiedenis en wetenschapsfilosofie, en maakt deel uit van het ESF netwerk Philosophy of Science in a European Perspective, en van het NWO project 'Realising Optimal Sharing'.
Epistemologie en grondslagen van de wetenschap
De filosofische vragen waar wij ons druk over maken zijn:
- Wat is waarheid?
- Wat is kennis?
- Wat is een programma?
- Wat is een berekening?
- Wat is een bewijs?
- Wat is vrijheid?
- Ligt alles vast?
Projecten
- Herman Hendriks en Albert Visser bestuderen de grondslagen van de taalwetenschap. Thema's zijn dynamische semantiek en naturalistische opvattingen van betekenis.
- Clemens Grabmayer en Vincent van Oostrom houden zich bezig met de grondslagen van de informatica. Thema's hierbij zijn berekeningsmodellen en locale interacties.
- Rosalie Iemhoff, Nick Vaporis en Albert Visser bestuderen de grondslagen van de wiskunde. Thema's hierbij zijn constructivisme, verbanden tussen theorieën en de studie van bewijzen.
- Thomas Müller en Sebastian Lutz houden zich bezig met de grondslagen van de natuurkunde. Hoofdthema hierbij is indeterminisme, onder andere in verband met de relativiteitstheorie.
Epistemologie en de filosofie van religie
De groep van Herman Philipse houdt zich bezig met onderwerpen in de epistemologie en de filosofie van religie. De vragen die daarbij een belangrijke rol spelen zijn:
- Wat is kennis?
- Hoe vergaren wij kennis?
- Is er een betekenisvolle definitie van God?
- Hoe waarschijnlijk is het dat God bestaat?
- Kunnen we, als God bestaat, bewijzen dat hij bestaat?
- Kan een wetenschapper op consistente wijze het theïsme aanhangen?
- Wat betekent het om overtuigingen te hebben die gerechtvaardigd zijn?
Projecten
- Herman Philipse is een boek aan het schrijven waarin de vraag hoe in de huidige tijd een religieuze levensinstelling gerechtvaardigd kan worden, centraal staat.
- Rik Peels en Tony Booth bestuderen de vraag wat een verantwoordelijke wijze van geloven is. Daarbij komen vragen naar de aard van geloven alsmede naar de morele of religieuze grond voor een overtuiging, aan de orde.