Symposium 'Het universitaire bedrijf in Nederland. Over professionalisering van onderzoek, onderwijs, bestuur en beheer' 

Universiteiten onder druk
Efficiency. Excellentie. Professionalisering. Rendementsverbetering. Elke universitaire beleidsnota staat tegenwoordig bol van dergelijke termen. Universiteiten staan steeds meer onder druk om zich te onderscheiden van andere, en om met minder geld méér studenten op te leiden en tegelijkertijd excellent onderzoek te doen. Om aan al deze wensen tegemoet te komen, wringen zij zich in de ene reorganisatie na de andere, volgens telkens nieuwe managementmodellen. Een onbedoeld neveneffect is dat het aantal ambtenaren en managers aan de universiteit explosief is toegenomen. Dat heeft weer tot gevolg dat alom de klacht wordt aangeheven dat de universiteit is overgenomen door managers. Hoe heeft het zover kunnen komen met de universiteit, waar eens het gezag van de hoogleraar vrijwel onaantastbaar was?

Professionalisering is méér dan zakelijk bestuur

Natuurlijk valt op dit beeld ook het een en ander af te dingen. De universitaire bureaucratie begon al eerder te groeien en er werd al eerder geëxperimenteerd met ‘zakelijke’ bestuursvormen. Maar professionalisering en bedrijfsmatig werken gaan niet alleen over zakelijk bestuur. Het gaat bij deze processen ook over de positie van wetenschappelijk medewerkers en over het beheersbaar houden van grote studentenstromen. Over huisvesting en over het ‘vermarkten’ van wetenschappelijke resultaten. De politiek heeft er mee van doen, omdat die de financiering van de universiteiten een bepaalde vorm heeft gegeven die consequenties met zich meebrengt.

Symposium

Tijdens het symposium komen verschillende aspecten van deze ontwikkelingen aan de orde. Wanneer en waarom professionaliseerde onderzoek en wat betekende dat voor de kwaliteit ervan? Was er een samenhang met de professionalisering in bestuur en beheer? Wat waren de gevolgen van die professionalisering voor de machtsverhoudingen aan de universiteit? Welke vormen kan de vermarkting van de wetenschap in de praktijk aannemen? En niet in de laatste plaats: wat betekent deze professionalisering in het hoger onderwijs voor het idee van een universiteit?

Sprekers

Het symposium wordt georganiseerd door het Descartes Centre for the History and Philosophy of the Sciences and the Humanities, het Huizinga Instituut en de Werkgroep Universiteitsgeschiedenis. Dagvoorzitter is prof. dr. Leen Dorsman (hoogleraar Universiteitsgeschiedenis, UU), sprekers zijn onder andere:

• dr. Lyana Francot (departement Rechtsgeleerdheid, UU)
• dr. Peter Jan Knegtmans (afdeling Geschiedenis, Archeologie en Regiostudies, Universiteit van Amsterdam)
• dr. Henk van Rinsum (Faculteit Sociale Wetenschappen en Utrechtse School voor Bestuur en Organisatie, UU)
• dr. Judith Thissen (departement Media- en Cultuurwetenschappen, UU)
• prof. dr. Arie de Ruijter (decaan Geesteswetenschappen en hoogleraar sociale wetenschappen, Universiteit van Tilburg)

Boekpresentatie

De middag eindigt met de presentatie van de bundel Over de grens. Internationale contacten aan Nederlandse universiteiten sedert 1876, onder redactie van Leen Dorsman en Peter Jan Knegtmans.

.

.