Prof. dr. Toine Pieters

Bijzonder hoogleraar in de Geschiedenis van de Farmacie

Vrije Universiteit Medisch Centrum, Afdeling Metamedica
Faculteit Bètawetenschappen
Bezoekadres: Van der Boechorststraat 7, 1081 BT Amsterdam, Kamer D-333
E: a.pieters@vumc.nl

CV

Opleidingen en kwalificaties
1979-1982: Kandidaats Farmacie, FAC W&N, Rijks Universiteit Utrecht
1982-1988: Doctoraal Farmacie, Fac W&N, RUU (met genoegen)
-Extra specialisatie moleculaire genetica
-Bijvak Italiaans
-Vier maanden wetenschappelijke stage Indonesië
-Apothekersexamen RUU
1989-1991: Tweejarige landelijke onderzoekersopleiding Wetenschap en Technologie.
1989-1993: Promovendus Wetenschaps- en Technologieonderzoek bij de vakgroep Wijsbegeerte van de Faculteit der Cultuur- en Maatschappijwetenschappen van de Universiteit Maastricht. Het promotieonderzoek (promotor prof. W. Bijker) is getiteld: Biology meets drug development: the biography of a ‘miracle’ drug, the interferons.
1999: Promotie Universiteit Maastricht
2004: Oratie in Groningen met als titel Historische trajecten in de farmacie: Medicijnen tussen confectie en Maatwerk
December 2008: Bijzonder hoogleraar in de Geschiedenis van de Farmacie

Werkervaring
1989-1993:
Verschillende onderwijstaken verricht bij de Faculteit Cultuur- en Maatschappijwetenschappen aan de Universiteit Maastricht: o.a. begeleiding van en inhoudelijke bijdrage aan de blokken 'De Experimentele Natuurwetenschap' (historisch/filosofische beschouwing van de wetenschappelijke revolutie), en 'Evolutionair denken' (historische ontwikkeling en huidige betekenis van evolutionair denken in de natuur- en sociale wetenschappen) en begeleiding van en inhoudelijke bijdrage aan de practica Natuurwetenschappen en Techniek, en Biochemie voor eerste jaars studenten.

1993-1998:
-Docent en coördinator bij de Faculteit Wijsbegeerte van de Rijksuniversiteit Groningen: studenten in de bèta-faculteiten vertrouwd maken met de historische, filosofische en ethische dimensies van het Humane Genoom Project, genetische screening en genetische therapie.
-Aansluitend universitair docent bij de afdeling Biologie en Samenleving van de Faculteit Biologie van de Vrije Universiteit. Vervolgens universitair docent bij de afdeling Biologie en Samenleving van de Faculteit Biologie van de Universiteit Leiden in combinatie met een aanstelling als universitair docent bij de vakgroep Wetenschapsdynamica van de Faculteit Chemie van de Universiteit van Amsterdam.

1998- 2001:
Docent en onderzoeker 0,8 fte Afdeling Metamedica, VU medisch centrum (VUmc)

2001- heden:
-Senior onderzoeker en docent 0,8 fte Afdeling Metamedica, VU medisch centrum (VUmc)
-Additionele 0,1 fte aanstelling als bijzonder hoogleraar in de geschiedenis der farmacie aan de subfaculteit farmacie van de Rijksuniversiteit Groningen

per 1 december 2008: Bijzonder hoogleraar in de Geschiedenis van de Farmacie (Universiteit Utrecht)

Bestuur (Vumc):
-Onderzoeks- en stagecoördinator van de afdeling Metamedica en verantwoordelijk voor het onderzoeksmeerjarenbeleid
-Coördinator droge en natte concepten in het nieuwe curriculum van de medische faculteit
-Voorzitter van het Facultair Overleg
-Lid van de jury voor de jaarlijkse StudentenOnderzoeksPrijs
-Lid van de kernstaf van de master medische geschiedenis

Onderzoek (Vumc):
-Onderzoek naar de carrières van geneesmiddelen in de periode 1850-2006: wisselwerking tussen diagnose en therapie, het geneesmiddelgebruik en de sociale en culturele context daarvan.
-Onderzoek naar patronen en mechanismen in de lange termijn ontwikkeling van erfelijkheidsconcepten en genetica in de geneeskunde en gezondheidszorg, in het bijzonder op het gebied van kanker, alcoholisme en schizofrenie in de 20e en 21e eeuw. Centraal aandachtspunt is de dynamiek van circulatie van kennis tussen wetenschap, geneeskunde en publieke sfeer.
-Projectleider van het Center Society and Genomics/ Cancer Genomics Center/NWO onderzoeksproject ‘The benefits and risks of cancer genomics for society’.
-Projectleider van het CSG/NWO onderzoeksproject ‘Reshaping criteria for screening in the age of genomics’.

Onderwijs VU/VUmc:
-Medeontwikkelaar, coördinator en docent binnen het gehele medische curriculum
-Medeontwikkelaar en docent binnen de Master Medisch Geschiedenis
-Stagecoördinator van de afdeling Metamedica
-Gastdocent bij de VU Faculteit der Aard en Levenswetenschappen
-Co-promotor en promotor van verschillende promotieprojecten op het gebied van de geschiedenis van de levenswetenschappen en de medische humaniora
-Lidmaatschap van verschillende promotiecommissies als opponent en referent op het gebied van wetenschapsgeschiedenis, wetenschapsfilosofie, geschiedenis van de geneeskunde en de sociale farmacie.

Onderwijs RUG:
-Medeontwikkelaar van het doctoraalblok Communicatie & Oriëntatie bij het Universitair Centrum voor Farmacie bij de Rijksuniversiteit Groningen (RUG).
-Serie colleges in de doctoraalfase van de studies farmacie en biologie (RUG).
-Begeleiden van wetenschappelijke stages en promotietrajecten (RUG).

Onderwijsevaluaties
Bij alle onderwijsvormen goed beoordeeld.

Externe activiteiten
-Voorzitter van de Programmacommissie Wetenschappelijke Bijeenkomsten (vanaf september 2005) van de Koninklijke Maatschappij ter Bevordering der Pharmacie. In deze hoedanigheid treed ik tweejaarlijks op als dagvoorzitter voor een gehoor van 1100 farmaceuten.
-Voorzitter van het stichtingsbestuur en lid van de museumcommissie van het farmaceutisch wetenschapsmuseum de Moriaan i.o. als onderdeel van het Goudse Museum.
-Lid van NWO programmacie Cognitie & Gedrag.
-Lid van het Steering Committee van een EU onderzoeksprogramma rond langetermijn ontwikkelingen op het gebied van standaardisatie en regulering van geneesmiddelen waaraan instellingen uit Duitsland, Frankrijk, Noorwegen, Nederland, Engeland en Spanje verbonden zijn.
-Member of the International Society for the History, Philosophy, and Social Studies of Biology.
-Penvoerder en secretaris van de Pieter van Foreest Wetenschapsprijs.
-Referent voor verschillende internationale tijdschriften waaronder Studies in History and Philosophy of the Biological and Biomedical Sciences en ISIS. -Lid van het Descartes centrum voor de studie van wetenschapsgeschiedenis van de Universiteit Utrecht
-Het produceren en regisseren van wetenschappelijke films voor educatieve doeleinden (o.a. Op de drempel van de voorspellende farmacie: over de (on-)mogelijkheden van de farmacogenetica (2006))

Organisatie Workshops/Symposia
-Organisator van het Amsterdam 20/21 november 2004 Pieter van Foreest internationale symposium ‘Changing horizons of 19th and 20th century medicine and public health: Benefits, risks and costs’.
-Organisator van de VU workshop ‘Verslaafd aan genetisch optimisme’ (11 mei 2006)
-Organisator van de ‘History of Genetics’ workshop’ van de E(uropean) S(ociety of) H(uman) G(enetics) 8 mei 2006, Amsterdam
-Organisator van het Pieter van Foreest symposium ‘A new genetic horizon in oncology: Assessing the clinical implementation of micro-array technology’ (1 december 2006)
-Organisator van het internationale congres ‘Hope, trust and troubled dreams of genetics’ op het gebied van de ‘history and public understanding of genetics’ van de E(uropean) S(ociety of) H(uman) G(enetics), dat zal plaatsvinden op 30 en 31 mei 2008.

Ontvangen prijzen en onderscheidingen
J. Worth Estes Award (2006) van ‘the American Association for the History of Medicine’ voor het beste Engelstalige artikel op het gebied van de pharmacologie

Wervend vermogen
VUmc:
Als onderzoekscoördinator van de afdeling Metamedica en projectleider heb ik de volgende projecten geworven:
1. Het project ‘Pillen en psyche’ in opdracht van het Rathenau Instituut (50.000 euro) 2001-2002
2. Het VUmc/NKI project ‘Kanker en het maatschappelijke rendement van Genomics; De koppeling van nieuwe diagnostische mogelijkheden aan praktijk- en gebruikersperspectieven’ in opdracht van het Nijmeegse Center for Society and Genomics (320.000 euro, waarvan 160.000 voor het Vumc) 2004-2006
3. Medeaanvrager en medeprojectleider van het project ‘Reshaping criteria for screening in the age of genomics’ in opdracht van het Nijmeegse Center for Society and Genomics (160.000 euro) 2004-2006
4. Medeaanvrager en medeprojectleider van het project ‘Genetische informatie en alcoholisme: gevolgen voor de professionle en wetenschappelijke beeldvorming in opdracht van de Stichting Volksbond Rotterdam (75.000 euro) 2005-2006
5. Projectleider van het vooronderzoek naar de ontwikkelingen rond lepra en leprabestrijding in de Nederlandse koloniën in de periode 1848-1982. (17.500 euro) 2006

RUG:
Medeaanvrager en lid van het onderzoeksteam van het project ‘Het voorschrijven en gebruik van psychostimulantia bij kinderen in Nederland: gegevens uit de praktijk’ in opdracht van de Commissie Beleidsondersteunend Onderzoek Geneesmiddelen (BOG) van het College voor Zorgverzekeringen (1.600.000) 2002-2004

^ naar boven

Publications

Dissertatie
Pieters T. Biology Meets Drug Development: The Biography of a ‘Miracle’ Drug, the Interferons (Proefschrift, Maastricht, 1999)

Internationale wetenschappelijke publicaties
Pieters T. Snelders S. (2007) From King Kong pills to Mother's little helpers - Career cycles of two families of psychotropic drugs: The barbiturates and benzodiazepines. Canadian Bulletin of Medical History, 24, 1, 93-112.

Geels FW. Pieters T. Snelders S. (2007) Cultural enthusiasm, resistance and the societal embedding of new (medical) technologies: Psychotropic drugs in the twentieth century. Technology Analysis & Strategic Management, 19, 2,145-165.

Snelders S. Meijman FJ. Pieters T. (2007) Heredity and alcoholism in the medical sphere, The Netherlands 1850-1900. Medical History, 51, 219-236.

Snelders S. Kaplan C. Pieters T. (2006) On cannabis, chloral hydrate, and career cycles of psychotropic drugs in medicine. Bulletin of the History of Medicine. 80, 95-114.

Pieters T. Interferon: The science and selling of a miracle drug. Routledge: London, 2005. (ISBN 0415342465)

Pieters T. Snelders S. Mental ills and the ‘hidden history’ of drug treatment practices. In: Psychiatric cultures compared. Psychiatry and mental health care in the twentieth century: Comparisons and approaches. M. Gijswijt et al (Eds). Amsterdam: Amsterdam University Press, 2005: 381-401. (ISBN 9053567992)

Snelders S. Pieters T. Alcoholism and degeneration in Dutch medicine around 1900. In: The many faces of evolution in Europe, c. 1860-1914. P. Dassen, M. Kemperink, (Eds). Leuven: Peeters, 2005: 87-100. (ISBN 9042916214)

Snelders S. Meijman FJ. Pieters T. Bismarck the Tomcat and other tales: Heredity and alcoholism in the medical sphere, The Netherlands 1850-1900. In: A cultural history of heredity III: 19th and early 20th centuries. S. Müller-Wille, H.J. Rheinberger (Eds). Preprint 294. Berlin: Max Planck-Institut für Wissenschaftsgeschichte, 2005: 193-212.

Pieters T. Hailing a miracle drug: the interferon. In: Cultural approaches to the history of medicine. C. Osborne, W. De Blecourt (Eds). London: Palgrave, 2003: 212-232 (ISBN 1403915695)

Pieters T. New molecules, markets and changing drug regulatory practices at the end of the Twentieth Century. In: Regulation of the pharmaceutical industry. J. Abrahams (Ed). Houndmills (UK): Palgrave MacMillan, 2003: 146-160. (ISBN 0333790448)

Pieters T. About media, audiences and marketing medicines: The interferons. In: Biographies of remedies: Drugs, medicines and contraceptives in Dutch and Anglo-American healing cultures. M. Gijswijt-Hofstra, GM. Van Heteren, EM. Tansey (Eds). Amsterdam: Rodopi, 2002: 229-43. (ISBN 904201587X)

Pieters T. The biography of a wonder drug: The interferon. In: 100 years of organized cancer research. WE Eckart (Ed). Stuttgart: Georg Thieme Verlag, 2000: 149-55. (ISBN 1588900444)

Pieters T. What constitutes therapeutic success? In: Interferon the dawn of recombinant protein drugs. J. Lindenmann and WD Schleunig (Eds). Berlin: Springer, 1999: 15-31. (ISBN 3540661700)

Pieters T. History of the development of the interferons: From test-tube to patient. In: The Clinical Applications of Interferons. R. Stuart-Harris (Ed.). London: Chapman&Hall, 1997: 1-18. (ISBN 0412602504)

Pieters T. Marketing medicines through randomized controlled trials: The case of interferon, BMJ, 317 (1998), 1231-3.

Pieters T. Managing differences in biomedical research: The case of standardizing interferons, Studies in History and Philosophy of the Biological and Biomedical Sciences, 29 (1998), 31-79.

Pieters T. Shaping a New Biological Factor, 'The Interferon, in Room 215 of the National Institute for Medical Research, 1956/57. Studies in History and Philosophy of Science, 28 (1997), 27-73.

Pieters T. Interferon and its first clinical trial: Looking behind the scenes. Medical History, 37 (1993), 270-95.

Nationale wetenschappelijke publicaties
Menke HE, Wille R-J. B., Faber WR, Pieters T. (2007) Bijdragen van Nederland en zijn koloniën aan de kennis over de oorzaak van lepra in de negentiende eeuw. Ned. Tijdschr. Geneeskd. 151, 825-30.

Snelders S. Pieters T. Meijman FJ (2007), Medische omgang met erfelijke aspecten van kanker in Nederland 1900-1980. Ned. Tijdschr. Geneeskd. 151, 712-715.

Pieters T. (2007) Geneeskundige praktijken onder het mes; een trendanalyse (1998-2017). Ned. Tijdschr. GeneeskdS, 10(1), 4-6.

Krabben A. Pieters T. Snelders S. Als kanker in de genen zit…; Patiënten, onderzoekers en artsen aan het woord over kanker en ‘fout’ DNA. Utrecht: Veen 2007 (ISBN 90-8571-063-4)

Pieters T. Snelders S. Houwaart, E. De medicijnrevolutie in de psychiatrie (1950-1985). Utrecht: Veen, 2006. (ISBN: 9085710383)

Pieters T. Snelders S. Antidepressiva van 1950 tot heden. Een halve eeuw op chemische wolken. Maandblad voor Geestelijke volksgezondheid, 60 (2005), 207-22.

Pieters T. Dietvorst MHP. Historische routekaart: Hoe ziet de historische routekaart naar uniforme klinische richtlijnen eruit, met als voorbeeld het mammacarcinoom (1950-2005)? In: Het medisch jaar 2005. J. N. Keeman, P.W. De Leeuw, J.A. Mazel, F.G. Zitman FG. Utrecht: Bohn Stafleu van Loghum, 2005: 18-30.

Leufkens HCGM. Pieters T. Inleiding. In: Het Geneesmiddel. H. Buurma, H. J. Beudeker, L. de Jong-van den Berg, H.C.G.M. Leufkens (Eds). Maarssen: Elsevier Gezondheidszorg, 2005: 18-23.

Pieters T. Historische trajecten in de farmacie; Medicijnen tussen confectie en maatwerk. Hilversum: Uitgeverij Verloren, 2004. (ISBN 9789065508423)

Pieters T. Sluiswachters tussen medicijnstromen. In: Pillenpraat. R. Coolen van Brakel (Ed). Pillenpraat; meningen over het medicijnbeleid in Nederland. DGV&Elmar: Utrecht, 2004: 151-2

Pieters T. Een eeuw omgang met ‘moeilijk en druk’ gedrag, De Psycholoog, 38 (2003), 638-44

Te Lintelo J. Pieters T. Halcion: de lotgevallen van de ‘Dutch Hysteria’. Pharmaceutisch Weekblad, 41 (2003), 1600-05

Snelders S. Pieters T. Genetica tussen harde en zachte erfelijkheid 1900-2000. Voorstel voor een nieuw dynamisch perspectief. In Essays ‘De maatschappelijke component van het genomics onderzoek’, Supplement (cd-rom versie) bij F. Biesboer, Dromen, angsten en fantasie over genomics; De publieke verankering van het genomics onderzoek. Deel I van de publicatiereeks van het Nationaal Regie-Orgaan Genomics, 2003.

Snelders S. Pieters T. Van degeneratie tot individuele gezondheidsopties. Het maatschappelijk gebruik van erfelijkheidsconcepten in de twintigste eeuw, Gewina 26 (2003), 203-15.

Uttien J. Pieters T. Meijman FJ. Margriet weet raad op nervositeit. Medische Betekenistoekenning aan ‘levensmoeilijkheden’ in het vrouwenblad Margriet 1950 tot 1960. Gewina 25 (2002), 259-73.

Popkema M. Pieters T. Harbers H. Technologie en zwangerschap; De politiek van een prenatale screeningstest. Kennis en Methode, 21 (1997), 97-124

Otten R. Pieters T. In het Land der Doven is Eenoog nog geen Koning, Kennis en Methode, 18 (1993), 185-92.

Vakpublicaties
Pieters T. Over de chemie tussen pillen, praten en begeleiden. De Psycholoog, september 2007, 491-493.

Cornel MC, van El C, Krijgsman L. en Pieters T. ‘Bied ouders de keus’ Medisch Contact 62 nr 23, 8 juni 2007, 1003

Pieters T. Materia medica in perspectief; van chinchona officinalis naar chloorpromazine. Foliolum 19, 3 (2006) 20-27

Pieters T Een eeuw omgang met ‘moeilijk en druk gedrag’. Signaal 14, 4 (2005) 12-27.

Pieters T De glijdende schaal van geneesmiddel naar genotmiddel met een verslavende werking. Foliolum. 18 5 (2005) 8-12

Pieters T, van Geelen N. Meijman FJ. (2005) De nieuwe alcoholisten: Het genetisch scenario. Osmose 31, 2 (2005) 11-12.

Pieters T. Chemische Blijdschap. De Groene Amsterdammer, 10 mei 2003:37-39.

Pieters T. Laat pretpillen niet over aan de markt. NRC Handelsblad 3 september 2002, 8.

Pieters T. Hoogtijdagen voor pillen en psyche. Natuur&Techniek 70 (2002) 64-7.

Pieters T. Psyche cosmetisch ‘opleuken’. Psy 9 (2002) 20-1.

Rapporten
Faber A. Tobi H. Kalverdijk LJ. Hugtenburg JG. Pieters T. de Jong - van den Berg LTW. Minderaa RB. Het voorschrijven en gebruik van psychostimulantia bij kinderen in Nederland: gegevens uit de praktijk. Amsterdam: CVZ, 2004.

Pieters T. te Hennepe M. de Lange M. Pillen & Psyche: culturele eb- en vloedbewegingen. Medicamenteus ingrijpen in de psyche. Den Haag: Rathenau Instituut, 2002; werkdocument 87.

Brand E. Swart J. Pieters T. Biotechnologie&Duurzaamheid. Rapport voor de Biotechnologische Vereniging naar aanleiding van de Landelijke Workshop Biotechnologie&Duurzaamheid, november 1994.