De Duitse filosoof Georg Wilhelm Friedrich Hegel (Stuttgart, 27 augustus 1770 – Berlijn, 14 november 1831) telde in 1803 ruim een kwart van zijn toelage als buitengewoon hoogleraar neer voor een goede Bordeauxwijn. Dat blijkt uit een tot nu toe onbekende brief van de filosoof aan het wijnhuis Ramann in Erfurt. Kort voor Hegels 240ste geboortedag is de brief ontdekt door dr. Ernst-Otto Onnasch, onderzoeker van de geschiedenis van de filosofie aan de Universiteit Utrecht.
Hegel bestelt in deze brief van 19 september 1803 ca. 70 liter Bordeauxwijn van goede kwaliteit, voor een bedrag van 26 daalders (Thaler). Alleen al deze bestelling bedroeg ruim een kwart van zijn eerste inkomen van 100 Thaler dat de universiteit van Jena hem als buitengewoon hoogleraar betaalde.
70 liter wijn in 2 maanden
De brief geeft niet alleen blijk van Hegels rooskleurige financiële situatie, maar biedt ook een verrassend inzicht in de snelheid van zijn wijnconsumptie. In een reeds bekende brief van eind november 1803, dus slechts twee maanden na de nu ontdekte bestelling van 70 liter, verzocht hij wijnhuis Ramann hem ca. 35 liter witte wijn te leveren.
Duitse schrijvers aan de wijn
Tot de clientèle van de gebroeders Ramann in Erfurt behoorden diverse vooraanstaande Duitse schrijvers en denkers, waaronder Goethe, Schiller en Schelling. Van Hegel waren al zeven wijnbestellingen bij deze firma bekend.
De brief die Ernst-Otto Onnasch nu heeft ontdekt, vormt hierop een belangwekkende aanvulling.
De filosofie van Hegel
Hegel is de belangrijkste filosoof van het Duitse idealisme. Hij ontwierp een systeem van de filosofie waarin vooral begrippen als denken, vrijheid, geest, recht en geschiedenis een nieuwe betekenis ontvingen die niet meer zijn weg te denken uit het moderne discours. Zonder Hegel geen Marx; zonder de wijndrinkende Hegel zou de wereldgeschiedenis een heel ander verloop hebben gehad.
Meer brieven van filosofen ontdekt
Ernst-Otto Onnasch vond de brief van Hegel in de verzameling die Charles Roberts (1846-1902) heeft nagelaten aan het Haverford College in Pennsylvania, zijn alma mater. In de bibliotheek van ditzelfde College werd eerder dit jaar een verloren gewaande brief van de filosoof René Descartes ontdekt door Onnasch' collega dr. Erik-Jan Bos.
Hierop doorzocht Onnasch de collectie van Charles Roberts, waar hij niet alleen de onbekende brief van Hegel aantrof maar ook enkele verloren gewaande brieven van Immanuel Kant, Friedrich Schiller en Gottfried Wilhelm Leibniz terugvond. Onnasch publiceert zijn vondsten in de vaktijdschriften Hegel-Studien en Kant-Studien. De brief van Hegel verschijnt dit najaar ook in het populair-wetenschappelijke Duitse boek Briefe bewegen die Welt.