De Universiteit Utrecht schreef in 2011 een profielwerkstukwedstrijd uit voor leerlingen van het VWO. Deze wedstrijd was georganiseerd in het kader van de Prince Claus Chair; een leerstoel die voor twee jaar wordt bekleed door de Indiase klimaatonderzoeker Atul Kumar. Hij is verbonden aan het Indiaas wetenschappelijk instituut TERI en doet onderzoek naar de mogelijkheden om de wereldwijde CO2-uitstoot terug te brengen met behulp van hernieuwbare energietechnologieën. De winnaars wonnen een reis naar India en Kumar nodigde hen uit om deel te nemen aan YUVA, de tweedaagse jongerenconferentie over duurzaamheid, georganiseerd door TERI.
Zes leerlingen werden begin januari tot winaars gekroond en vertrokken met UU-medewerkers Janneke Voskamp, coördinator bij het Scholennetwerk en Miranda Thoen, hoofd C&M bij de faculteit Geowetenschappen, naar India. Eén van de winnaars, Mark Huisjes, won samen met Luc Baardman met hun werkstuk over het Qattara Depressie Project.
Kun je in het kort uitleggen waar jullie PWS precies over gaat?
Het Qattara Depressie Project is een groot civiel technisch project waarbij men de Qattara Depressie, een droge bak zout half zo groot als Nederland, in Egypte onder water wil zetten om schone elektriciteit op te wekken en banen te scheppen voor de gewone Egyptenaar.
Het originele idee hierachter, bedacht in de jaren dertig, is om het instromende water van de aangrenzende Middelandse zee in evenwicht te brengen met de verdamping in het gebied. Zo kan een constante stroom water (en dus elektriciteit) worden gecreëerd zonder dat het gebied ooit helemaal volloopt. Probleem hierbij is dat het zout dat in zeewater zit bij verdamping achterblijft en de ‘Qattara Zee’ dus steeds zouter wordt. Dit verziltingsprobleem heb ik in mijn PWS opgelost door ook een uitstroom uit het gebied op te nemen in het plan.
Hoe kwam je op dit onderwerp?
Vanuit mijn algemene interesse voor water en duurzaamheid kwam ik er achter dat er naast Nederland een hele rits gebieden in de wereld onder zeeniveau liggen. Een van deze gebieden, de Salton Sea in Californië, interesseerde me erg omdat die zee op het moment ernstig ecologisch bedreigd wordt door afvalstoffen van de landbouw daar. Nadat ik bij toeval een artikel tegenkwam op internet dat een plan voor de Qattara Depressie in Egypte toelichtte, ben ik mij erin gaan verdiepen. En voor ik het wist lag er een 66 pagina's dik werkstuk voor me.
Op naar India dus. Onderdeel van de reis was een jongerenconferentie over duurzaamheid. Heb je daar je werkstuk moeten presenteren?
Ik was inderdaad gevraagd om op die tweedaagse YUVA-conferentie te vertellen over mijn onderzoek naar de Qattara Depressie voor mijn PWS. Op het moment van de waarheid hoorde ik van de organisatie echter dat de werkstukken voor de dag erna waren gepland. Ik moest vijf minuten lang speechen over een onderwerp dat met duurzaamheid te maken had. De onderwerpen werden verdeeld volgens 'wie het eerst komt wie het eerst maalt'. Ondertussen had ik nog steeds geen onderwerp en heb ik een speech geïmproviseerd over de ethiek in de verspreiding en toepassing van technologie.
Ik heb het publiek toen voor het dilemma gesteld: wat doe je als Egypte je vraagt om kerncentrales? Je weet dat olie niet toereikend is, omdat de leidingen worden opgeblazen, je weet dat zonne- en windenergie er slecht werken vanwege zandstormen en je weet dat ze absoluut elektriciteit nodig hebben voor zowel gebruik als om schoon drinkwater te produceren. Geef je ze kerncentrales en de kans op stralingsrampen zoals bij Fukushima en Tsjernobyl? Of laat je ze omkomen van de dorst en andere gore sanitaire omstandigheden?
Er laaide een flinke discussie op. Gelukkig was ik in staat een paar mensen te laten inzien dat hier een gewogen beslissing moet worden genomen en dat kernenergie hier niet volledig afgeschreven mag worden.
Waar komt je interesse voor duurzaamheid vandaan?
Van kinds af aan ben ik al geïnteresseerd in water. Altijd bouwde ik dammen en sluizen met lego en zette die dan het bad onder water. Naarmate ik ouder werd, kwam er vanzelfsprekend een interesse voor duurzaamheid uit voort aangezien water vooral voor duurzame stroom oplevert. Sindsdien probeer ik dan ook altijd die combinatie in mijn onderzoek te behouden. Water en duurzaamheid: daar zit toekomst in!
Wat ga je studeren? Wat zijn je ambities?
Volgend jaar wil ik graag in Utrecht Sociale Geografie en Planologie gaan studeren, omdat het goed aansluit bij mijn interesses en mijn eerder onderzoek voor het PWS. Vooral de Planologie kant boeit mij zeer, omdat ik dit in feite al heb toegepast toen ik voor mijn PWS een GIS-model maakte van de Qattara Depressie.
Ondertussen is mijn studie niet het enige waar ik nu mee bezig ben. Eerst rond ik het PWS af voor mijn school en dan ga ik het werkstuk misschien publiceren. Mijn begeleider vanuit de UU, Wilfried van Sark, heeft namelijk aangeboden daarbij te helpen. Voor dat daadwerkelijk zover is, gaat er nog wel wat tijd overheen maar het lijkt mij erg leuk om hiermee verder te werken.
Wat was nu leuker, het werkgedeelte of de sight-seeing?
Het UU-programma in India was het proeven van de cultuur. Zo stond het bezoeken van een Sikh-tempel op het programma waar ik mijn ogen heb uitgekeken in de gaarkeukens die ze daar hadden voor de allerarmsten. De pannen en potten waren meer dan een meter breed!
Ook op YUVA heb ik veel van de cultuur gezien. Alle Indiërs daar staan letterlijk te springen om aandacht. Het is heel mooi om te zien hoe fanatiek ze met hun toekomst omgaan, zeker omdat die voor hen nog helemaal niet zeker is.
Eén van de begeleidsters vanuit de UU was Miranda Thoen, hoofd Communicatie & Marketing van de faculteit Geowetenschappen. Aan haar de taak om met zes scholieren een bomvol programma af te werken in een land met een radicaal andere cultuur.
Wat betekenen dit soort programma's voor instituten als UU en TERI?
De belangrijkste doelen waren het uitwisselen van kennis op het gebied van duurzame ontwikkeling en energie en kennismaken met de Indiase cultuur. Naast deelname aan YUVA hebben de scholieren ook een bezoek gebracht aan een school waar TERI een duurzaamheidsproject heeft opgezet. Verder hebben ze kennisgemaakt met vijf UU-masterstudenten die op dit moment onderzoek doen bij TERI en waren we uitgenodigd voor een gesprek bij de Nederlandse ambassade. Natuurlijk was er ook ruimte om wat meer van India te zien. Zo hebben ze een een sightseeingtour gemaakt door New Delhi en hebben ze een bezoek gebracht aan de indrukwekkende Taj Mahal.
Het was een mooie ervaring om met zes ontzettend gemotiveerde scholieren deze reis te maken. Het is de doelgroep waar wij ons als Communicatie & Marketing dagelijks op richten. Voor mij dus interessant hoe deze jonge mensen denken over het maken van een studiekeuze, duurzaamheid, de toekomst, maatschappelijke vraagstukken, etc.
Twee van de zes scholieren gaan volgend jaar in ieder geval in Utrecht studeren, één scholier heeft Utrecht als tweede keus als ze wordt uitgeloot en één weet het nog niet maar de kans is groot dat hij in Utrecht gaat studeren. De Universiteit Utrecht laat in ieder geval een positief beeld achter bij deze scholieren.
Meer informatie