Collecties van het Universiteitsmuseum

Zilveren schaal 's Rijks Veertsenijschool

Zilveren schaal 's Rijks Veeartsenijschool

Volgens de overlevering schonk koning Willem I deze zilveren schaal en bijbehorende lepel bij de oprichting van ’s Rijks Veeartsenijschool in 1821. Dat deze opleiding tot dierenarts pas in 1821 werd opgericht, is verwonderlijk. Tenslotte had Nederland toen een grote veestapel, en woedde er in de achttiende eeuw tot drie keer toe de veepest. Een nieuwjaarsprent van omstreeks 1745 herinnert ons daaraan:

‘Een ander Oorlogs-vuur komt in ons land ontbranden
De sterfte onder ’t Vee, een voorbood dat de dood,
Ons op de hielen volgt in dezen droeven nood’

In veel Europese steden werden er in de achttiende eeuw verschillende écoles vétérinaires opgericht, maar Nederland bleef achter. Dat kwam vooral doordat in de Republiek alles om de handel draaide, ook al stond de veeteelt op een hoog plan. Er ontbrak een hof of militaire aristocratie van belang die een impuls kon geven tot de oprichting van zo’n école. Bovendien deden stads- en provinciebesturen bij de bestrijding van de veepest een beroep op de ‘gewone’ medici.

Toch kwam er in 1821 een veeartsenijschool. Dit was mede te danken aan koopman-koning Willem I, die zich in zijn regeerperiode sterk maakte voor handel, nijverheid en industrie. In het verlengde hiervan zag de koning het belang in van een goede gezondheidszorg voor de veestapel en voor paarden. Op 9 oktober 1822 bracht hij een bezoek aan de Utrechtse Veeartsenijschool. Ruim een eeuw later, in 1925, verkreeg de opleiding de academische status. Ze werd toen als veeartsenijkundige faculteit aan de Utrechtse universiteit toegevoegd. De Nederlandse diergeneeskundige gemeenschap zag dit als een erkenning van het vakgebied.