Afdeling Strafrecht / Het Willem Pompe Instituut voor Strafrechtswetenschappen
Het Willem Pompe Instituut voor Strafrechtswetenschappen is de afdeling Strafrechtswetenschappen van de faculteit Recht, Economie, Bestuur en Organisatie van de Universiteit Utrecht. Medewerkers van deze afdeling verzorgen het onderwijs op het terrein van het strafrecht, strafprocesrecht, Europees en internationaal strafrecht, strafrecht en mensenrechten, criminologie, en forensische psychiatrie en psychologie. Voorts verrichten zij onderzoek op deze terreinen binnen het verband van het onderzoeksprogramma ‘Strafrechtspleging en fundamentele waarden: schuivende grenzen in de risicosamenleving’.
Het instituut heeft een lange geschiedenis. In 1934 is het door de Utrechtse hoogleraar straf(proces)recht Willem Pompe opgericht als Criminologisch Instituut. Van meet af aan hebben medewerkers van verschillende disciplines samengewerkt binnen het verband van het instituut. Vanaf 1983 is het Willem Pompe Instituut gevestigd op Janskerkhof 16, een historisch pand in de binnenstad van Utrecht. Bij het instituut zijn ongeveer 50 medewerkers werkzaam. Zij zijn verdeeld over de secties Strafrecht, Criminologie en Forensische psychiatrie en psychologie.
In het onderwijs wordt beoogd studenten kennis en inzicht te laten verwerven over de strafrechtspleging, criminologie en verwante gebieden, hen uit te dagen eigen standpunten te ontwikkelen en te beargumenteren. Hierbij worden resultaten van onderzoek van medewerkers ingebracht zodat studenten profiteren van opgebouwde expertise. De internationalisering van het onderwijs krijgt vorm door de onderwerpen die in vakken worden behandeld, het ruime Engelstalige vakkenaanbod en de samenwerking met buitenlandse studenten binnen bepaalde vakken.
In samenwerking met de Stichting Strafrechtpraktijk verzorgt het Instituut een cursus voor advocaten die zich wensen te specialiseren op het gebied van het strafrecht (opleiding specialisatie strafrecht).
Het onderzoek is fundamenteel en grensoverschrijdend. Centraal staat de betekenis van fundamentele waarden van de strafrechtspleging in veranderende en verhardende maatschappelijke verhoudingen in de tegenwoordige risicosamenleving. Het onderzoek is daarbij in meer opzichten grensoverschrijdend. Het is vakgebiedoverschrijdend door de multidisciplinaire aanpak die veelvuldig wordt gekozen. Ook wordt gekeken naar andere rechtsgebieden (interne rechtsvergelijking). Het onderzoek kent onmiskenbare internationale dimensies. Met de bestudering van het Europees strafrecht, het internationaal strafrecht en de mensenrechten en de doorwerking daarvan in de nationale strafrechtspleging worden internationale invloeden op en tendensen in de strafrechtspleging geanalyseerd en kritisch beoordeeld. Voorts vindt externe rechtsvergelijking plaats door te vergelijken met stelsels van andere landen.
Onderzoekers werken samen met onderzoekers binnen en buiten de Universiteit Utrecht. Zo participeren onderzoekers in de universitaire focus & massagebieden Conflicts & Human Rights en Origins and Impact of Institutions. Buiten de universiteit bestaan er samenwerkingsverbanden met de erkende Onderzoekschool voor de Rechten van de Mens.