26.02.2009 | Faculteit Bètawetenschappen, Earth and Sustainability
Wereldwijde afkoeling 34 miljoen jaar geleden
Wel ijsgroei op Antarctica, niet op Noordpool
34 miljoen jaar geleden ontstonden de eerste grote Antarctische gletsjers, maar tot nu toe was het onduidelijk of dit gepaard ging met een wereldwijde afkoeling. Onderzoek van de Universiteit Utrecht en Amerikaanse wetenschappers toont aan dat de wereld destijds wel degelijk kouder werd. Maar in tegenstelling tot het ijs op het zuidelijk halfrond, breidde het ijs zich op het noordelijk halfrond niet uit. Deze bevindingen zijn belangrijk bij het voorspellen van toekomstige klimaatveranderingen. De wetenschappers publiceren hun resultaten deze week in het tijdschrift Science.
De onderzoekers baseren hun conclusies op boorkernen uit diep gelegen oceaansedimenten. Aan de hand van organische moleculen berekenden ze het temperatuursverloop tijdens de vorming van de Antarctische ijskappen. “De oppervlaktewatertemperatuur daalde tijdens deze klimaatomslag met 5 graden Celsius”, zegt Henk Brinkhuis, paleo-ecologisch onderzoeker aan de Universiteit Utrecht en een van de auteurs van de publicatie. “Eerdere reconstructies leverden geen bewijs voor deze afkoeling wat tot veel discussie leidde. Nu weten we zeker dat de temperatuur in die tijd is gedaald. Dit suggereert dat een afname in CO2 de oorzaak is van de afkoeling en niet een verandering van oceaanstromen.”
Discussie beëindigd
Ook over het ijs op het noordelijk halfrond was discussie. Er waren namelijk nooit tastbare aanwijzingen gevonden voor de uitbreiding van dit ijs tijdens deze klimaatomslag. Het onderzoek van Brinkhuis en collega’s laat zien dat er destijds niet of nauwelijks landijs is ontstaan op het noordelijk halfrond.
Earth and Sustainability
De Universiteit Utrecht heeft haar toponderzoek gebundeld in vijftien focusgebieden. Met deze focusgebieden wil de Universiteit Utrecht hoogwaardig onderzoek stimuleren en bijdragen aan het oplossen van grote maatschappelijke vraagstukken. Het hierboven beschreven onderzoek valt binnen het focusgebied ‘Earth and Sustainability’. Hierin wordt onderzoek gedaan naar een groot aantal processen op en in de aarde in relatie tot de talloze risico’s die het leven op aarde bedreigen. Onderzoek naar klimaat, energie en duurzaamheid en nanomaterialen valt hier ook onder. Meer informatie is te vinden op www.uu.nl/focusgebieden.
Meer informatie
Roy Keeris, persvoorlichter Universiteit Utrecht, (030) 253 2411, r.b.keeris@uu.nl.