Goede natuurbescherming is sterk afhankelijk van wetenschappelijk onderzoek. Maar ondanks alle goede bedoelingen blijkt de werkelijke bijdrage van de wetenschap aan de praktijk van de natuurbescherming maar zeer beperkt te zijn. Dit stelt een groep wetenschappers (o.a. van de Universiteit Utrecht) en natuurbeschermers (o.a. WNF) in een artikel dat in het september nummer van het toonaangevende wetenschappelijke tijdschrift Biological Conservation zal verschijnen. Zij roepen op tot een betere communicatie tussen wetenschap en praktijk.
Beslissingen binnen natuurbeschermingsorganisaties zijn op dit moment meer gebaseerd op intuïtie dan op systematisch wetenschappelijk onderzoek. Maar in veel situaties zou de natuurbescherming juist baat hebben bij goed wetenschappelijk onderzoek. Bijvoorbeeld om antwoord te geven op de vraag wat natuurbescherming nou eigenlijk oplevert. Natuurbeschermingsorganisaties moeten steeds vaker aantonen of hun werk daadwerkelijk verschil maakt en dit zou veel beter door een gerenommeerd onafhankelijk wetenschappelijk instituut gedaan kunnen worden dan door de organisatie zelf.
De aanleg van wegen door bossen kan grote schadelijke effecten hebben. Om beslissingen ten aanzien van dit soort projecten te beïnvloeden, zijn natuurbeschermers gebaat zijn bij snelle wetenschappelijke analyses die de impact ervan in kaart brengen. (Foto: William Laurance)
Groot gat
Waarom ligt er zo’n groot gat tussen wat wetenschappers willen en het effect dat ze uiteindelijke bereiken. Ten eerste worden wetenschappers afgerekend op wetenschappelijke en conceptuele vooruitgang en niet op toepasbaarheid van hun resultaten. Ten tweede is de wetenschappelijke literatuur slecht toegankelijk voor mensen uit de praktijk. Ten slotte profileren wetenschappers zich te weinig in de maatschappelijke discussie over natuurbescherming.
Snelle oplossing
Wetenschappers zouden zich ook meer moeten richten op zgn ‘time critical problems’, kritieke problemen die om een snelle maar goed wetenschappelijk onderbouwde oplossing vragen. Een voorbeeld is de Braziliaanse boswet van 2011 die boeren vrij spel geeft in het kappen van bos, met alle desastreuze gevolgen van dien voor het Amazonewoud. Tussen goedkeuring van de wet door het Braziliaanse parlement en de laatste datum waarop president Dilma Rousseff haar veto kon uitspreken lagen echter een aantal maanden tijd. Natuurbeschermingsorganisaties hadden om succesvol te kunnen lobbyen in deze periode veel baat gehad bij snelle wetenschappelijke analyses die de desastreuze gevolgen van de boswet in kaart konden brengen. Soortgelijke snelle analyses zijn nuttig om beslissingen ten aanzien van wegenaanleg of andere voor de natuur schadelijke projecten te beïnvloeden. Maar de wetenschap die denkt in termen van vierjarige AiO’s of driejarige postdocs kan zo snel niet handelen.
Oproep
Laurance en zijn medeauteurs eindigen in het artikel met een oproep. Er is een duidelijke niche en noodzaak voor wetenschappers met de ambitie om echt bij te dragen aan natuurbescherming, en voor degene die deze uitdaging aandurven staat de deur wijd open.
Artikel
Het genoemde artikel kwam voort uit het internationale symposium ‘Linking Green Economies, Forests and Biodiversity’ dat vorig jaar november op het Utrecht Science Park werd gehouden.
De hoofdauteur prof. William Laurance (James Cook University in Cairns, Australië) ontvangt op 27 september de Heinekenprijs voor Milieuwetenschappen van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen. Bij de Universiteit Utrecht bekleedt Laurance de Prins Bernhard leerstoel voor Internationale Natuurbescherming, gelieerd aan de onderzoeksgroep Ecologie & Biodiversiteit, en gefinancierd door het Prins Bernhard Fonds en het Wereld Natuurfonds. Vorige week publiceerde Laurance in Nature een onderzoek waaruit bleek dat veel beschermde tropische regenwouden toch hun biodiversiteit verliezen.
Making conservation research more relevant for conservation practitioners, William Laurance, Harko Koster, Monique Grooten, Anthony Anderson, Pieter Zuidem, Steve Zwick, Roderick Zagt, Antony Lynam, Matthew Linkie, Niels Anten, Biological Conservation 153 (2012).
Meer informatie
Prof. Niels Anten, coauteur en onderzoeker Universiteit Utrecht, N.P.R.Anten@uu.nl.
Perscommunicatie Universiteit Utrecht, (030) 253 3550, perscommunicatie@uu.nl.