Drie van de negen Jong Talent Afstudeerprijzen van de Koninklijke Hollandsche Maatschappij der Wetenschappen gaan naar studenten van de Universiteit Utrecht. Daarmee scoort de Universiteit Utrecht het beste van alle universiteiten. Natuurkundige Jorik van de Groep ontvangt een Shell Afstudeerprijs voor zijn onderzoek naar de ontwikkeling van efficiënte zonnecellen. Natuurkundige Stephan Zheng ontvangt de Lorentz Afstudeerprijs voor Theoretisch Natuurkunde en wiskundige Sander Kupers de PWN Afstudeerprijs voor Wiskunde voor zijn nieuwe methode om meer grip te krijgen op ruimtelijke vormen. De prijsuitreiking is op 23 november en de winnaars ontvangen dan een bedrag van 2000 euro.
De Utrechtse winnaars:
Jorik van de Groep onderzocht bij het FOM Instituut Amolf de mogelijkheden om licht op te sluiten in dunne en flexibele zonnepanelen met behulp van nanodeeltjes. Op dit moment is zonne-energie nog redelijk kostbaar, omdat er veel dure silicium nodig is om het licht goed op te vangen. Door gebruik te maken van veel dunnere zonnecellen, kan de prijs dalen. Het nadeel van dunne cellen is echter dat het zonlicht er deels doorheen schijnt, waardoor de opbrengst weer lager wordt.
Jorik onderzocht het effect van het aanbrengen van een patroon van zilveren nanodeeltjes dat het licht zo efficiënt mogelijk in de cellen verstrooit. Hij bewees dat met behulp van zo’n nanopatroon tien keer zoveel licht in dunne cellen met silicium werd opgesloten. Hij ontwikkelde ook een methode om met lichtgevende atomen te meten hoeveel licht er in een cel werd opgesloten. Zijn vinding is bruikbaar voor de productie van goedkopere en dunnere zonnecellen met een goede opbrengst. Op dit moment doet Jorik promotieonderzoek bij de groep ‘fotonische materialen’ aan het FOM instituut Amolf.
Stephan Zheng werkte in zijn scriptie een nieuwe wiskundetechniek, exotische dualiteit, uit in een concreet voorbeeld, onder begeleiding van Robbert Dijkgraaf (UvA). Deze nieuwe techniek, recent geïntroduceerd door theoretisch natuurkundige Edward Witten, biedt ongekende mogelijkheden om uiteenlopende natuurkundige en wiskundige modellen te verbinden. Dit geeft een geheel nieuwe kijk. Stephan koos ervoor om met behulp hiervan de kwantumtheorie (de theorie over de allerkleinste deeltjes zoals atomen) te verbinden met een variant van de snaartheorie. Deze theorie gaat er vanuit dat we alle krachten en deeltjes in de natuur kunnen verklaren met behulp van eendimensionale snaren die kunnen trillen in tien of elf dimensies. Dat leverde hem nieuwe inzichten op over eigenschappen van de allerkleinste deeltjes en snaren. Op dit moment studeert Stephan wiskunde aan de universiteit van Cambridge in Engeland.
Sander Kupers waagde zich aan een originele en omvangrijke scriptie (230 pagina’s) over het jonge vakgebied van de string topology, een vorm van abstracte moderne meetkunde. Kupers wilde meer te weten komen over ruimtelijke vormen of ruimtes die tot eenzelfde vorm vervormd kunnen worden, vergelijkbaar met een elastisch materiaal. Zo hebben een koffiekopje en donut in de basis eenzelfde vorm met één gat. Hij keek in zijn scriptie naar manieren om lusjes en lijnen in verschillende ruimtes te leggen om zo meer grip op deze ruimtes te krijgen. Het meest vernieuwende is dat hij naast lusjes ook lijnstukjes met een vast eindpunt toepaste. Sander doet op dit moment promotieonderzoek aan Stanford University, Californië.
Over de prijzen
De Jong Talent Afstudeerprijzen zijn beschikbaar gesteld door Shell, het Lorentzfonds en het Platform Wiskunde Nederland. De jurering was in handen van de Koninklijke Hollandsche Maatschappij der Wetenschappen te Haarlem.
Meer informatie
Perscommunicatie Universiteit Utrecht, (030) 253 3550, perscommunicatie@uu.nl.